مقایسه سه روش محروم‌سازی، بازسازی شناختی، گسلش‌شناختی بر خودکنترلی دانش‌آموزان ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استاد گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، گروه روانشناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

10.22098/jsp.2021.1345

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی تکنیک‌های محروم‌سازی، بازسازی شناختی، گسلش شناختی بر خودکنترلی کودکان بود. این پژوهش به شیوه نیمه آزمایشی با طرح پس‌آزمون چند گروهی با گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان ابتدایی شهر همدان در سال تحصیلی 96 - 1397 بود. نمونه آماری شامل 60 کودک بودند که به شیوه تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به‌صورت تصادفی در چهار گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، میزان زمان صرف شده برای نخوردن شیرینی بود که حداکثر 10 دقیقه طول می‌کشید. نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بین گروه‌ها تفاوت معنادار وجود دارد(01/0P<). نتایج آزمون تعقیبی نشان داد که تکنیک‌های محروم‌سازی و بازسازی شناختی تأثیر معناداری بر افزایش نمرات خودکنترلی آزمودنی‌ها دارند(01/0P<). اما تأثیر گسلش­شناختی بر خودکنترلی معنادار نبود(08/0P=). همچنین محروم‌سازی بیشتر از بازسازی شناختی توانست میزان خودکنترلی را در آزمودنی‌ها افزایش دهد. براساس نتایج به‌دست‌آمده، می‌توان از تکنیک‌های محروم‌سازی و بازسازی شناختی در جهت افزایش میزان خودکنترلی در کودکان استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparing three methods of time out, cognitive restructuring, cognitive diffusion in elementary students' self-control

نویسندگان [English]

  • R Kordnoghabi 1
  • A Yaghoobi 2
  • K Karimi 3
1 Associate Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran
2 Professor, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, University of Bu-Ali Sina, Hamedan, Iran.
3 Ph.D. Student of Psychology, Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.
چکیده [English]

The purpose of this study was to compare the effectiveness of time out, cognitive regeneration, and cognitive diffusion techniques in children's self-control. This research was a quasi-experimental study with a multi-group post-test design with a control group. The population consisted of all elementary students of Hamadan city in the academic year 2017-2018. The sample consisted of 60 children who were selected by multistage cluster random sampling and were randomly assigned to four experimental and control groups. The data collection instrument was the amount of time spent not eating sweets up to 10 minutes. The results of analysis of variance showed that there was a significant difference between groups (p < 0.01). Post hoc test results showed that time out and cognitive restructuring techniques had a significant effect on increasing self-control scores of the participants (ρ < 0.01). But the impact of cognitive diffusion on self-control was not significant (ρ = 0.08). Also, time out could increase self-control more than cognitive restructuring in the participants. According to the results, cognitive deprivation and time out techniques can be used to increase the level of self-control in children.

کلیدواژه‌ها [English]

  • self-control
  • time out
  • cognitive restructuring
  • cognitive diffusion