نقش عزت‌ نفس، سبک‌های فرزند‌پروری و انسجام خانواده و انعطاف‌پذیری در پیش‌بینی افسردگی دانش‌آموزان دختر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، گروه روان‌شناسی تربیتی و مشاوره، دانشگاه تهران

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه تهران

3 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین

10.22098/jsp.2019.801

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش عزت نفس، سبک‌های فرزند‌پروری و انسجام خانواده و انعطاف‌پذیری در پیش‌بینی افسردگی دانش‌آموزان دختر بود. این پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل 2500 نفر از دانش‌آموزان دبستان‌های دخترانه شهر تهران بود که با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای – چندمرحله‌ای تعداد 500 نفر (250 دانش‌آموز و 250 مادر) انتخاب شدند. دانش‌آموزان پرسشنامه خودارزیابی افسردگی کودکان (DSRS) و عزت نفس کوپراسمیت (SEI) را تکمیل نمودند. سپس پرسشنامه‌های سبک‌های فرزند‌پروری بامریند (PSI) و پرسشنامه ارزیابی انسجام خانواده و انعطاف‌پذیری (FACES-III) بین مادران آن­ها توزیع گردید. داده‌ها به وسیله روش تحلیل رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته­ها نشان داد که بین افسردگی کودکان با عزت نفس و ابعاد آن شامل عزت نفس عمومی، اجتماعی و تحصیلی، سبک فرزندپروری مقتدر و انسجام خانواده رابطه معنادار وجود دارد (01/0>p). براساس نتایج تحلیل رگرسیون گام به‌گام، عزت نفس کودک، سبک‌های فرزندپروری و انسجام و انعطاف‌پذیری به ترتیب 43 درصد، 16 درصد و 12 درصد واریانس افسردگی فرزندان را تبیین می‌کنند. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که عزت نفس کودک، سبک فرزندپروری مقتدر و انسجام خانواده، از عوامل تأثیرگذار در پیش‌بینی افسردگی دختران بوده (01/0>p) و در پیشگیری، سبب‌شناسی و درمان اختلال افسردگی نقش مهمی ایفا می‌نمایند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Self-Esteem, Parenting Styles and Family Cohesion and Flexibility in Predicting Fmale Students’ Depression

نویسندگان [English]

  • H Keshavarz Afshar 1
  • Z Hodhodi 2
  • T Alinejad 3
1 Professor, Department of Psychology, University of Tehran
2 M.A. in Clinical Psychology, University of Tehran
3 M.A. in Clinical Psychology, Department of Clinical Psychology, Islamic Azad University, Qazvin Branch
چکیده [English]

The present study aimed at studying the role of self-esteem, parenting styles and family cohesion and flexibility in predicting female students’ depression. This was a correlational, descriptive study. The population included 2500 female students of the primary school in Tehran. 250 girls were selected using multistage-cluster sampling among whom the questionnaire of self-assessment (DSRS) and self-esteem (SEI) for children were as distributed. Then, parenting styles inventory (PSI) and family cohesion and flexibility (FACES-III) were distributed to their mothers. The data was analyzed by regression analysis. Pearson correlation results showed that self-esteem and its dimensions which include public, social, family, and educational self-esteem, the authoritative parenting style and family cohesion, were significantly related to their depression (p<0.01). Stepwise multivariable regression results indicated that the child’s self-esteem, parenting styles and cohesion and flexibility account for 43%, 16%, and 12% of the variance of their depression. The results of the study show that child’s self-esteem, authoritative parenting style and family cohesion, are among the factors affecting the prediction of depression in girls (p<0.01).

کلیدواژه‌ها [English]

  • depression
  • Self-esteem
  • Parenting styles
  • Family cohesion and flexibility
اسفندیاری، غلامرضا.(1374). بررسی و مقایسه شیوه‌های فرزندپروری مادران کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری فرزندان (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). انستیتو روان­پزشکی ایران.

انجمن روان­پزشکی آمریکا. (2013). راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی بر اساس DSM-5. مهدی گنجی. (1392). چاپ اول، تهران، نشر ساوالان.

بیابانگرد، اسماعیل.(1372). روش‌های افزایش عزت نفس در کودکان و نوجوانان. چاپ اول، تهران، انتشارات انجمن اولیا و مربیان جمهوری اسلامی ایران.

دادستان، پریرخ. (1380). روان­شناسی مرضی تحولی (جلد دوم). چاپ اول، تهران، انتشارات سمت.

شاکه‌نیا، فرحناز؛ بهروزی، بهروز؛ فرهادی، مهران؛ امیری، شعله و بهروز، بهزاد.(1392). اثربخشی برنامه آموزش شادی بر عزت نفس و افسردگی کودکان دبستانی. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، 2(20)، 2-20.

شرودر، کارولین و گوردون، بتی ان. (1991). سنجش و درمان مشکلات دوران کودکی. ترجمه­ی مهرداد فیروزبخت (۱۳۸۵). چاپ اول، تهران، انتشارات دانژه.

شهامت، فاطمه؛ ثابتی، علیرضا و رضوانی، سمانه. (1389). بررسی رابطه سبک‌های فرزندپروری و طرحواره‌های ناسازگار اولیه. مطالعات تربیتی و روان­شناسی، 11(2)، 239-254.

شیبانی، شهناز؛ یوسفی‌لویه، مجید و دلاور، علی. (1385). تأثیر قصه‌درمانی بر کاهش علایم افسردگی در کودکان افسرده. پژوهش در حیطه کودکان استثنایی، 6(4)، 893-916.

طهماسبی، مهتاب.(1391). رابطه معنویت و تاب‌آوری با اضطراب و افسردگی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی ایلام(پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی کرمانشاه.

فلسفی‌نژاد، محمدرضا.(1372). بررسی تأثیر عزت نفس در سازگاری رفتاری دانش‌آموزان 12 تا 18 ساله با محیط کلاس در شهرستان قم(پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده روان­شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تربیت معلم.

کاپلان، هارولد و سادوک، بنجامین. (2003). فرهنگ جامع روان­شناسی، روان­پزشکی (انگلیسی - فارسی). ترجمه نصرت‌الله پورافکاری(1373). چاپ اول، تهران، انتشارات فرهنگ معاصر .

محمود‌علیلو، مجید. (1380). پژوهشی در الگوی رفتاری افسردگی برای نقش تقویت و تنبیه محیطی بر رفتارهای خود تقویتی و خود تنبیهی. پژوهش‌های روان­شناختی، (12)، 67-81.

نجاریان، بهمن؛ لیامی، فاطمه؛ شاهدی‌پایکده، عیسی و پورفرجی، سیدفرج.(1370). بررسی رابطه  بین عزت نفس و افسردگی دانش‌آموزان شاهد دبیرستان‌های شهر اهواز. فصل­نامه تعلیم و تربیت، (1)، 53-68.

نریمانی، محمد؛ یوسفی فاطمه و کاظمی، رضا. (1393). نقش سبک‌های دلبستگی و کیفیت زندگی در پیش بینی بهزیستی روان‌شناختی نوجوانان مبتلا به ناتوانی‌های یادگیری. مجله­ی ناتوانی­های یادگیری، 3(4)،124-142.

 

 

Al- Qaisy, L. M., & Turki, J. (2011). Family relationship of children with behavior disorders. International Journal of Learning and Development, 1, 1-13.

Alizadeh, H., & Andries, C (2002). Interaction of parenting styles and attention deficit hyperactivity disorder in Iranian parents. Child & family Behavior therapy, 24(3), 37-52.

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Psychiatric Disorders Based on DSM-5. Mehdi Ganji (2014). First Printing, Tehran, Savalan Publishing. (Persian)

Amundson, K. (1991). Building self-esteem arlington,Va: Amereican Association of school Administrators.

Baumrind, D. (1966). Effects of Authoritative Parental Control on Child Behavior, Child Development, 37(4), 887-907.

Baumrind, D. (1983). Rejoinder to Lewis's reinterpretation of parental firm control effects: Are authoritative families really harmonious? Psychological Bulletin, 94, 132-142.

Baumrind, D. (1991). Paeenting styles and adolescent development. In J. Brooks-Gunn, R. M. Lerner & A. C. Petersen (Eds). The encyclopedia on adolescence, 746-758. New York: Garland Publishing.

Birleson, P.  (1981).The validity of depression disorders in childhood and the development of a self-rating scale: A research report. Journal of child psychology and psychiatry, 22, 73-88.

Biyabangard, I. (1993). Methods of increasing self-esteem in children and adolescents. First edition, Tehran, Publications of the Board of Olivers and Coaches. (Persian)

Bugental, D. B., & Grusec, J. E. (2006). Socialization processes. In W.Damon & R. M. lerner (Eds. In chiet) & N. Eisenberg. (vol. Ed), Handbook of child psychology.  social Emotional and personality Development (6), 366-428. New York: John Wiley and sons.

Butler, A. C., Hokanson, J. E. & Flynn, H. A. (1994). A comparison of self-esteem lability and low trait self-esteem as vulnerability Factors for depression. Journal of personality and social psychology, 66,166-177.

Chesney, R.W., Brewer, E., Moxey-Mims, M., Watkins, S., Furth, S. L., Harmon, W. E., Fine, R. N., Portman,  R. J., Warady, B. A., Salusky, I. B., Langman, C. B., Gipson, D., Scheidt, P., Feldman, H., Kaskel, F. J. & Siegel, N. J. (2016). Report of an NIH task force on research.

Coopersmith, S. (1967). The antecedents of self-esteem.San Francisco: W. H.

Darlings , A. & Holtzman, S. (2005). Cooping in context: the role of stress, social support, and personality in coping. Journal of personalty,73(6), 1633-1656.

Deb, s. (2009). Self-esteem of depressive patients. Journal of the India academy of a applied psychology , 35(2), 239-244 .

Esfandiari, Gh. (1995). Study and comparison of parenting practices of mothers of children with behavioral disorders in children (Master's thesis). Iranian Institute of Psychiatry. (Persian)

Garrison, L. S., Amy, E., Tiller, B. S., Kathryn Craner, M. S., (2008). The influence of parenting styles on children s cognetive & depression. M. E. LSU school of human Ecology, Baton Rouge, LA 70803, (225), 578-1724.

Guassi, M., Joao, F., Telzer,  H. E. (2015). Changes in family cohesion and links to deoression during the college transition. Journal of adolescence, 43, 82-72.

Harris, A. & Goodall, J. (2008). Do parents know they matter? Engaging all parents in learning. Educational Research, 50, 277-289.

Hoeve, M., Dubas, J. s., Gerris, J. R. M., Laan, V., D. (2011). Maternal and paternal parenting style: unique and combined link to adolescents and early adult delinquency. Journal of Adolescents, 34, 813-827.

Hosseinkhanzadeh, A., Esapoor, M., Yeganeh, T. & Mohammadi, R. (2012). A Study of the Family cohesion in Families with Mentally Disable Children. 3 word conference on psychology, counseling and guidance.

Jeynes, W.H. (2007). The relationship between parental involvement and urban secondary school student academic achievement: A meta-analysis. Urban Education, 42, 82-110.

Kaplan, H., & Saduk, B. (2003). Comprehensive culture of psychology, psychiatry (English - Persian). Translation by Nursultallah Pour-Afkari (2005). First Printing, Tehran, Farhang Contemporary Publishing. (Persian)

Kendra, C. H. (2012). Parenting styles: the four styles of parenting. Retrieved July 27, 2012, from http://www.about.com

Lamarinne, R. S. (1995). Child and adolescent depression. Jsch Health, 65.

Lingren, G. H. (1991). Self-esteem in children. Children and family, CF-12.

Mahmoodaliloo, M. (2001). A research on behavioral patterns of depression for the role of empowerment and environmental punishment on self-reinforcing and self-discipline behaviors. Psychological Research, (12), 67-81. (Persian)

Martin, A., Hops, D., Qveen, S., Allyood, G. (1990). Inervention Aimto prernet Depression in high-Risk children Psychiatry. Nov, 20.

Mash, E. J. & Barkley, R. A. (Eds.). (2003). Child Psychopathology. New York, NY: Guilford Press.

Muris, P., Schmidt, H., Lambrichs, R. & Meesters, C. (2003). Protective and vulnerability factors.

Najjarian, B., Layami, F., Shadeipaykadeh, I., & Pourfarghi, S. F. (1991). The relationship between self-esteem and depression in controlled students in Ahwaz high schools. Journal of Education, (1), 53-68. (Persian)

Narimani, M., Yosefi, F., & Kazemi, R. (2014). The role of attachment styles and quality of life in predicting psychological well-being in adolescents with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 3(4), 124-142. (Persian)

Negovan, V., Bagana,E.(2011). A comparison of relationship between self esteem and vulnerability to depression among high school and freshmen university students, Procedia - Social and Behavioral Sciences, (30), 1324-1330.

Olson, D. H. (1986). Circumplex model VII: Validation studies and FACES-III. Family process, 25, 337-351.

Olson, D. H., (1999). Circumplex model of marital and family system. Form http: www.google.com/serenitydani smanlik.com/fileuplod/op 690 110.

Olson, d. h., portner, j. & lavee, y. (1985). FACES III Manual and Norms. D. H. Olson, Family Social Science, University of Minnesota, St. Paul, MN 55108.

Olson. D. H., Portner,1. & Lavee,Y. (1985). FACES-III.family social science,University of Minnesota, 290 McNeal Hall, St. Paul, Minnesota, 55108. Instrument reproduced with permission of David H.Olson.

Park, M., Cuijpers, P., Van Straten, A. et al. (2014). The Effects of Psychotherapy for Adult Depression on Social Support: A Meta-Analysis. Cogn Ther Res, 38: 600.

Phalsaphynezad, M. R. (1993). The effect of self-esteem on behavioral adjustment of students aged 12 to 18 years with the classroom environment in Qom (Master's thesis). Faculty of Psychology and Educational Sciences, Tarbiat Moallem University. (Persian)

Pouw,L., Rieffe, C., Stockmann, L. & Gadow, K. D. (2013). The link between emotion regulation, social functioning, and depression in boys with ASD. Reaserch in Autism Spectrum, 549-556.

Prosecutor, Pirekh. (2001). Developmental Psychology (Volume II). First Printing, Tehran, Semat Publication. (Persian)

Schroeder, C.,  &Gordon, B. N. (1991). Measuring and treating childhood problems. Translation by Mehrdad Firuzbakht (2006). First Printing, Tehran, Dange Publishing. (Persian)

Shahamat, F.,  Sabeti, A., & Rezvani, S. (2010). Relationship between parenting styles and early maladaptive schemas. Pedagogical and Psychological Studies, 11 (2), 239-254. (Persian)

Shakehnia, F., Behrouzi, B., Farhadi, M., Amiri, S. & Behrouz, B. (2013). Effectiveness of happiness training program on self-esteem and depression of elementary (10-11 year old) school children. Journal of Birjand University of Medical Science, 2(20), 2-20. (Persian)

Sharma, M. & Joshi, H. L. (2015). Role of family environment and parenting style in Adjustment among Male Adolescents. International Journal of Current Research and Academic, 3, 252-263.

Sheybani, Sh., Yusifilouei, M., & Delaware, A. (2006). The Effect of therapeutic therapy on depressive depression symptoms. Research on Exceptional Children, 6 (4), 893-916. (Persian)

Sowislo, J. F., & Orth ,U. (2013). Does low self-esteem predict depression and anxiety? A meta-analysis of longitu dinal studies. Psychological Bulletin, 139, 213.

Tahmasebi, M. (2012). Relationship between spirituality and resilience to anxiety and depression in students of Ilam University of Medical Sciences (Master's thesis). Faculty of Social Sciences, Razi University of Kermanshah. (Persian)

Wiggings, j. D., Schatz, E. I. & West, R. W. (1994). The relationship of self-esteem to grades, achievement scores, and other factors critical to school success. School Counselor, 41, 239-244.