رابطه بین رفتار اخلاقی در سازمان و رفتار شهروندی سازمانی با نقش میانجی معنویت در محیط کار مدیران و معاونان دوره اول متوسطه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه علوم تربیتی، واحد بندر گز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندر گز، ایران

10.22098/jsp.2020.862

چکیده

تحقیق حاضر به بررسی رابطه بین رفتار اخلاقی در سازمان و رفتار شهروندی سازمانی با نقش میانجی معنویت در محیط کار مدیران و معاونان دوره اول متوسطه شهرستان گرگان پرداخته است. تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل 400 نفر از مدیران و معاونان دوره اول متوسطه شهرستان گرگان که بر اساس جدول گرجسی و مورگان 197 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده­ها شامل پرسشنامه معنویت در محیط کار ، رفتار شهروندی سازمانی و پرسشنامه استاندارد رفتار اخلاقی بود. با روش تحلیل مسیر به تجزیه و تحلیل داده پرداخته شد. یافته­ها نشان داد بین مؤلفه‌های رفتار اخلاقی (اخلاق حرفه‌ای، اخلاق مقرراتی و اخلاق ابزاری) و مؤلفه‌های رفتار شهروندی (آداب اجتماعی، وجدان کاری و محافظت ازمنابع سازمان) با معنویت مدیران و معاونان دوره اول متوسطه شهرستان گرگان رابطه وجود دارد؛ بنابراین، ابعاد رفتاراخلاقی در سازمان از طریق معنویت بر رفتار شهروندی سازمانی رابطة مثبت و غیرمستقیم دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

On the relationship between ethical behavior in organizations and organizational citizenship behavior with mediating role of spirituality in the workplace of middle school principals and assistant principalss

نویسنده [English]

  • M Bagherpour
Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Bandargaz Branch, Islamic Azad University, Bandargaz, Iran
چکیده [English]

The present research has examined the relationship between the ethical behavior in an organization and organizational citizenship behavior with the mediating role of spirituality in the workplace of junior school principals and assistant principals of Gorgan. The research is applied in terms of the objective and is a descriptive research of a correlation type in terms of the method. The population consisted of 400 principals and assistant principals of junior high school in Gorgan among 179 were selected according to Kerjesi and Morgan tables by stratified random sampling. Data collection tools included the Questionnaire of Spirituality in the workplace of Mili Min et al., Organizational Citizenship behavior of Padsakov et al., and the standard questionnaire of ethical behavior of Broun et al. Path analysis was used to analyze the data. The findings showed that there is a relationship between the components of ethical behavior (professional ethics, regulatory ethics, and instrumental ethics), and the components of citizenship behavior (social customs, work conscience, and protection of the organizational resources) with the spirituality of junior school (first-level high school) principals and assistant principals of Gorgan. Also, the dimensions of ethical behavior in the organization through spirituality have a positive and indirect relationship to the organizational citizenship behavior.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spirituality
  • ethical behavior
  • organization
  • citizenship behavior
 اباذری، محمود و امیریان‌زاده، مژگان (1395). رابطه معنویت در محیط کار و تعهد سازمانی با رفتار شهروندی سازمانی کارکنان. فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 7(25)، 144-119.

احدی شعار، سیدمجید؛ ایرانی، حمیدرضا؛ گل وردی، مهدی و جعفری، سیدمحمدباقر (1393). بررسی رابطه معنویت در محیط کار از دیدگاه میلیمن و درگیر شدن در کار (مورد مطالعه: سازمان جهاد کشاورزی استان قم). فصلنامه مدیریت فرهنگ سازمانی، 12(1)، 61-41.

بیک‌زاد، جعفر؛ حمدالهی، مریم و حمدالهی، کبری (1394). بررسی تأثیر معنویت محیط کاری بر رفتار شهروندی سازمانی کارکنان آموزش و پرورش نواحی پنج گانه شهرتبریز. فصلنامهرهبریومدیریتآموزشی، دانشگاهآزاداسلامیواحدگرمسار، 5(4)، 44-23.

حمیدی، علی و دهقانی زاده، محمد. (1392). رابطه بین معنویت، تعهدسازمانی وسلامت عمومی با عملکرد شغلی در پرستاران بالینی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد همدان.

دانایی فر، حسن و ابراهیمی بلوطبازه، عباس. (1387). رفتار شهروندی درسازمانهای دولتی: تأملی بر مبانی و رویکردهای تئوریک. اولین کنفرانس ملی مدیریت رفتار شهروندی سازمانی. دانشکده مدیریت. دانشگاه تهران.

سلاجقه، سنجر و دانش پژوه، آرش (۱۳۹۲). بررسی رابطه ابعاد معنویت و فرهنگ سازمانی (مطالعه موردی در شرکت توزیع و پخش فرآورده های نفتی شهر کرمان، دومین همایش ملی علوم مدیریت نوین. گرگان، مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی حکیم جرجانی.

سلطانی، شاروخ و ایرانزاده، سلیمان (1395). ارتقای رفتار شهروندی سازمانی و رضایت شغلی کارکنان در پرتو اعتماد سازمانی (مطالعه موردی: کارکنان ادارات دولتی شهرستان مهاباد). خط مشی عمومی در مدیریت، 7(24)، 36-19.

ضامنی، فرشیده (1395). بررسی رابطه توسعه رفتار اخلاقی توسط مدیران با سلامت سازمان. فصلنامهاخلاقزیستی، 6(20)، 66-47.

عریضی، حمیدرضا و مؤثق، محمدتقی (1393). رابطه چندگانه عدالت سازمانی ادراک شده و معنویت در محیط کار با رفتار شهروندی سازمانی. مجله روانشناسی، 18(2)، 194-176.

قرامکی، فرامرز. (1393). اخلاق حرفه ای. چاپ چهارم. تهران: انتشارات مولف.

قنبری، محمد؛ باقری باغان، فریبا و تیمورزاده، ولی (1393). بررسی رابطه بین اخلاق سازمانی با نهادینه­سازی رفتار شهروندی سازمانی معلمان مقطع متوسطه شهرستان بجنورد. فصلنامهآیندهپژوهیمدیریت، 25(100)، 124-115.

محمدی، فرشته؛ حضرتی، محمود و جعفری احمد (1392). بررسی رابطه معنویت محیط کاری و ادراک کارکنان از رهبری خدمتگزار. پژوهش­هایمدیریتعمومی، 6(20)، 164-145.

همتی نوع دوست گیلانی، مهناز؛  حسن زاده؛ محمدصادق و منزوی، فاطمه (1394).  بررسی رابطه معنویت در محیط کار و عزت نفس سازمانی. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، 4(12)، 74-51.

Abazari, M., Amirianzadeh, M. (2016 .(The relationship between spirituality in the workplace and organizational Ccommitment with organizational citizenship behavior. New Approach Quarterly in Educational Management. 7(25), 119-144. (Persian)

Ahadi Shohar, S. M., Irani, H. R,.Golverdi, M., Jafari, S. M. B. (2014). The study of the relationship between spirituality in the workplace from Milliman's perspective and involvement in work (Case Study: Qom Agricultural Jihad Organization). Journal of Management of Organizational Culture, 12(1), 41-61. (Persian)

Albuquerque, I. F., Cunha, R. C., Martins, L. D., & Sa, A. B. (2014). Primary health care services: workplace spirituality and organizational performance. Journal of Organizational Change Management, 27(1), 59-82.

Arizi, H., & Movaseq, M. T. (2014). Multiple relationship between perceived organizational justice and spirituality in the occupational environment. Journal of Psychology, 18(2). 176-194. (Persian)

Beekzad, J., Hamdollahi, M., & Hamdollahi, K. (2015). The effect of spirituality of work environment on organizational citizenship behavior of educational staff of five areas of Tabriz. Leadership Quarterly and Educational Management, Islamic Azad University, Yazd, 5(4), 23-44. (Persian)

Danayi Far, H., & Ebrahimi Batulbazeh, A. (2008). Behavioral citizenship at the government: reflections on the foundations and theoretical approaches. First National Conference on Organizational Citizenship Behavior. Faculty of Management. University of Tehran. (Persian)

Geh, Z. Y. E. (2010). A study of the effects of mediators between spirituality at work and organizational citizenship behaviors. Master’s dissertation, Singapore management University. Retrieved from: http://ink.library.smu.ed u.sg/etd_coll/2.

Ghanbari, M., Bagheri Baghan, F., & Timurzadeh, V. (2014). Investigating the relationship between organizational ethics and institutionalization of organizational citizenship behavior among high school teachers in Bojnourd. Quarterly Journal of Management Future Studies, 25(100), 115-124. (Persian)

Gharamaki, F. (2014). Ethics. fourth edition. Tehran: Author Publishing. (Persian)

Hamidi, A., & Dehghanizadeh, M. (2013). The relationship between spirituality, organizational commitment and general health with job performance in vlinical nurses, Master's thesis, Azadehmandan University. (Persian)

Hemmati Nodoust Gilani, M., Hasanzadeh,  M. S., &Monzavi, F. (2015). The relationship between spirituality in the workplace and organizational self-esteem. Organizational  Behavior Studies Quarterly, 4(12), 51-74. (Persian)

Hui, F., Yaoqi, L., & Yanhong, D. (2014). Does employee-perceived reputation contribute to citizenship behavior? The mediating role of organizational commitment. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 26(4),593-609.

Jen, W., Cheng, W., Shu, Ch. Ch., Jyh, H. K., & Yu, H. Ch. (2015) Effects of ethical leadership on emotional exhaustion in high moral intensity situations. The Leadership Quarterly Work Engagement and Voice Behavior, 6(12), 124-132.

Kutcher, E. J., Bragger, J. D., Rodrigue z-Srednicki, O., & Masco, J. L. (2010). The role of religiosity in stress, job attitudes, and organizational citizenship behavior. Journal of Business Ethics, 95, 319–337.

Mohammadi, F., Hazrati, M., & Jafari وA. (2013). Investigating the relationship between spirituality of work environment and employee perception of servant leadership. Public Management Research, 6(20), 145-164. (Persian)

Saks, A. M. (2011).Workplace spirituality and employee engagement. Journal of Management, Spirituality & Religion, 8(4), 317-340.

Salajeqeh, S., & DaneshPajooh, A. (2013). The relationship between dimensions of spirituality and organizational culture. (A Case Study in Kerman Distribution and Distribution Company). Second National Conference on Modern Management Sciences, Gorgan University, Hakim JorjaniNon-Profit Higher Education Institute. (Persian)

Singh, U., & Srivastava, K. B. L. (2016). Organizational trust and organizational citizenship behavior. Global Business Review, 17(3), 1-16.

Soltani, Sh., & Iranzadeh, S. (2016). Promoting organizational citizenship behavior and employee's job satisfaction in the light of organizational trust, (Case Study: Employees of Governmental Offices in Mahabad). Quarterly Journal of State Management, 7(24), 19-36. (Persian)

Williams, L. A. (2013). Personal spirituality and organizational citizenship behavior: Does Personal spirituality affect organizational citizenship behavior? [PhD. Thesis]. Capella University.

Zameni, F. (2016). The relationship between the development of ethical behavior by managers and the organization's health. Journal of Biological Ethics, 6(20), 47-66. (Persian)