دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420251222The mediating role of humility on the relationship between social capital and resilience among teachers of education.نقش میانجی تواضع بر رابطه بین سرمایهاجتماعی و تابآوری در بین دبیران آموزش و پرورش439710.22098/jsp.2026.15665.5929FAتورجحسن زاده ثمریندانشیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانمریماژدریدانش آموخته، کارشناسی ارشد ، مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، رشت، ایران .سمیهصائب نیادانشجوی دکتری مدیریت دولتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایرانJournal Article20240817Purpose: The purpose of this study was to investigate the role of social capital in resilience with the mediating role of humility among the teachers of Kausar during the Corona epidemic.<br />Method: The present research was carried out in terms of the purpose of an applied research, and in terms of the implementation method, it was correlational and descriptive research and structural equation analysis. The socio-statistical research was made up of teachers from Kausar city. The sampling method was stratified random and using the Karjesi-Morgan table. The sample size was estimated to be 175 according to the number of 319 teachers. In order to collect data, a standard questionnaire was used. In the data analysis, descriptive statistics (distribution shape and dispersion indices) and inferential statistics (factor loading, regression coefficient, Sobel test) were performed by SPSS18 and Smart Pls2 software.<br />Research findings: Finally, between the components of social capital and There is a significant relationship between resilience and humility.<br />Conclusion: Considering the spread of the corona pandemic and the increase in the level of anxiety among teachers and its destructive effects on all aspects of their lives, it is suggested that plans and decisions be made to promote the social capital, resilience and humility of teachers.هدف: هدف از این مطالعه بررسی نقش سرمایهاجتماعی در تابآوری با نقش میانجی تواضع در بین دبیران شهرستان کوثر در دوره همهگیری کرونا بود.<br />روش: تحقیق حاضر از نظر هدف یک تحقیق کاربردی و به حیث روش اجرا، همبستگی و از نوع تحقیقات توصیفی و از مسیر تحلیل معادلاتساختاری انجام گرفت. جامعهآماری پژوهش را معلمان شهرستان کوثر تشکیل میدادند. روش نمونهگیری بصورت تصادفی طبقهاینسبی و با استفاده از جدول کرجسی– مورگان بود. حجم نمونه با توجه به تعداد معلمان 319 نفر، 175 نفر برآورد گردید. بهمنظور جمعآوری دادهها از پرسشنام استاندارد استفاده شد. در تجزیه و تحلیل دادهها از آمار توصیفی (شاخصهای شکل توزیع و پراکندگی) و آمار استنباطی (بارعاملی، ضریبرگرسیون، آزمون سوبل) بوسیله نرمافزارهای SPSS18 و Smart Pls2 انجام شد. <br />یافته های تحقیق: یافتههای پژوهش نشان داد که بین مولفه سرمایهاجتماعی و تابآوری رابطه معنیداری (622/0) وجود دارد. رابطه معنیداری بین مولفه سرمایهاجتماعی و تواضع (714/0) وجود دارد و همچنین بین دو مولفه تواضع و تابآوری معلمان رابطه معنیداری (209/0) مشاهده شد نهایتا، بین مولفههای سرمایهاجتماعی و تابآوری با میانجی تواضع رابطه معنیداری وجود دارد. <br />نتیجه گیری: با توجه به شیوع پاندمی کرونا و افزایش میزان اضطراب بین معلمان و اثرات مخرب آن بر تمام ابعاد زندگی آنها پیشنهاد میشود برنامهها و تصمیماتی برای ارتقاء سرمایهاجتماعی، تابآوری و تواضع معلمان صورت گیرد.دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420251122The Relationship Rumination and Anxiety Sensitivity with Negative Emotionality with the mediating role of Mindfulnessرابطه نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی با هیجانپذیری منفی نوجوانان با نقش میانجی ذهنآگاهی429310.22098/jsp.2025.16702.6067FAسامانحسینیدانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.محمدنریمانیاستاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.اکبرعطادختاستاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.سجادبشرپوراستاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.Journal Article20250203Objective: The present study was conducted with the aim of determining the mediating role of mindfulness in the relationship between rumination and anxiety sensitivity with negative emotionality in adolescents.<br />Methods: This research is classified as applied research in terms of its objective and is a descriptive-correlational study based on its nature and method. The statistical population included all middle school and high school students in Urmia during the academic year 2023-2024. A total of 394 students were selected using cluster random sampling. Data were collected using the Positive and Negative Affect Schedule (PANAS) by Watson and Tellegen, the Rumination Scale by Nolen-Hoeksema and Morrow, the Anxiety Sensitivity Index by Floyd, and the Kentucky Inventory of Mindfulness Skills. Data were analyzed using Pearson correlation and structural equation modeling with SPSS 27 and Lisrel 8.8 software.<br />Results: The findings indicated that both rumination and anxiety sensitivity had a significant positive direct effect on negative emotionality, while mindfulness had a significant negative direct effect on negative emotionality. The indirect effects showed that rumination and anxiety sensitivity significantly influenced negative emotionality through mindfulness.<br />Conclusion: The conclusion drawn from the obtained results is that rumination and anxiety sensitivity play a significant role in the negative emotionality of adolescents, and this role becomes more pronounced with the mediation of mindfulness. These findings can be used to predict and improve negative emotionality.هدف: پژوهش حاضر باهدف تعیین نقش میانجی ذهنآگاهی در رابطه بین نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی با هیجانپذیری منفی در نوجوانان انجام شد.<br />مواد و روشها: این پژوهش از لحاظ هدف جز تحقیقات کاربردی و بر اساس ماهیت و روش، یک پژوهش توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان دوره متوسطه اول و دوم ارومیه در سال تحصیلی 1403-۱۴۰4 بود. تعداد 394 نفر از دانشآموزان به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای عاطفه مثبت و منفی واتسون و تلگن، نشخوار فکری نولن هوکسما و مارو، حساسیت اضطرابی فلوید و ذهنآگاهی کنتاکی استفاده شد. دادهها با استفاده از همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری به کمک نرم افزارهای SPSS 27 و Lisrel 8.8 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته شد.<br />یافتهها: نتایج نشان داد که نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی بر هیجانپذیری منفی اثر مستقیم مثبت و معنادار و ذهنآگاهی اثر مستقیم منفی و معنادار بر هیجانپذیری منفی داشتند. اثر غیرمستقیم مسیرها نشان داد که نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی با میانجیگری ذهنآگاهی بر هیجانپذیری منفی معنادار بود (05/0>P).<br />نتیجهگیری: بر اساس نتایج بدست آمده نتیجهگیری میشود که نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی نقش موثری در هیجانپذیری منفی نوجوانان دارند و این نقش با میانجیگری ذهنآگاهی برجستهتر میشود. این یافتهها برای پیشبینی و بهبود هیجانپذیری منفی میتواند مورد استفاده قرار گیرد.دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420260420Assessment of the Role of Schools within the Historical Fabric of Ardabil in Urban Sustainable Development with an Emphasis on Livability and Spatial Justice Indicatorsارزیابی نقش مدارس درون بافت تاریخی اردبیل در توسعه پایدار شهری با تأکید بر شاخصهای سرزندگی و عدالت فضایی449810.22098/jsp.2026.19547.6404FAرضازرگریکارشناسارشد مهندسی ؛ کارشناسارشد برنامهریزی شهری؛ اردبیل، ایران.Journal Article20260408<strong>Objective </strong>This study investigates the role of schools located within the historical urban fabric of Ardabil in promoting urban livability, spatial justice, and sustainable urban development. It aims to clarify how these institutions, beyond their educational role, function as socially connective elements that contribute to the vitality, cohesion, and identity of historic urban environments.<br /><strong>Method </strong>Given the multidimensional nature of the research, a mixed‑methods approach was adopted. Both quantitative data and qualitative attributes were analyzed using indicators such as accessibility, spatial quality, land‑use diversity, and service distribution patterns. These indicators were used to examine the functional and spatial roles of schools embedded within the historical fabric of Ardabil.<br /><strong>Findings </strong>The results indicate that schools located in historical urban fabrics—particularly heritage schools—can function as social anchors and cultural–environmental catalysts. They contribute to the creation of active urban spaces, strengthen social interactions, help preserve collective memory, and support a more balanced distribution of urban services. In this way, they enhance urban vitality and reinforce social and spatial cohesion within historic neighborhoods.<br /><strong>Conclusion </strong>Schools within historical urban fabrics represent important multifunctional elements that can support sustainable urban development. Their preservation and strategic integration into urban regeneration and planning initiatives can reinforce social cohesion, strengthen local identity, and improve spatial equity. Therefore, recognizing the multifaceted roles of these schools should be considered a key component of policies and strategies aimed at revitalizing historic urban areas.<strong>هدف: </strong>این پژوهش با تمرکز بر بافت تاریخی شهر اردبیل، به بررسی نقش مدارس واقع در این محدوده در تقویت سرزندگی شهری، تحقق عدالت فضایی و پیشبرد توسعه پایدار شهری میپردازد. مدارس در بافت تاریخی، فراتر از عملکرد آموزشی خود، بهعنوان عناصر هویتی و پیونددهنده اجتماعی عمل میکنند و میتوانند در پویایی حیات شهری نقشی اساسی ایفا کنند. هدف اصلی مطالعه، تحلیل کارکردهای این مدارس در پایداری محیطی، اجتماعی و فرهنگی بافت تاریخی و بررسی جایگاه آنها در برنامهریزی شهری و پروژههای بازآفرینی است.<br /><strong>روش: </strong>بهدلیل پیچیدگی موضوع و لایههای مختلف اجتماعی، فرهنگی و فضایی مرتبط با آن، روش تحقیق «ترکیبی» بهکار گرفته شد. در این روش، دادههای کمی و کیفی بهصورت توأمان مورد استفاده قرار گرفتند. شاخصهایی نظیر دسترسیپذیری، کیفیت فضایی، اختلاط کاربری، الگوی توزیع خدمات و نقش نهادی مدارس، استخراج و تحلیل شدند تا تصویری دقیق از عملکرد و جایگاه این مراکز آموزشی در ساختار بافت تاریخی ارائه شود.<br /><strong>یافتهها: </strong>نتایج بهدستآمده نشان میدهد که مدارس واقع در بافت تاریخی—بهویژه مدارس دارای ارزش تاریخی—بهعنوان عناصر اجتماعی فعال و محرکهای فرهنگی-محیطی عمل میکنند. این مدارس با ایجاد فضاهای پویا، تقویت تعاملات میاننسلی، حفظ و انتقال خاطرات جمعی و همچنین ایجاد توازن در الگوی ارائه خدمات شهری، نقشی تعیینکننده در کارکرد اجتماعی و پایداری بافت دارند. از منظر فضایی نیز این مراکز به بهبود کیفیت محیط، افزایش ادغام عملکردی و ارتقای دسترسی به خدمات کمک میکنند.<br /><strong>نتیجهگیری: </strong>با توجه به نقش چندلایه و تأثیرگذار مدارس در بافت تاریخی اردبیل، این مراکز باید بهعنوان عناصر کلیدی در سیاستگذاریهای شهری و پروژههای بازآفرینی مورد توجه ویژه قرار گیرند. حضور مدارس تاریخی نهتنها موجب تقویت هویت شهری و انسجام اجتماعی میشود، بلکه توسعه پایدار را از مسیر افزایش سرزندگی و عدالت فضایی حمایت میکند. بنابراین، حفظ، تقویت و برنامهریزی صحیح پیرامون مدارس درون بافت میتواند بهعنوان راهبردی مؤثر در مدیریت و احیای بافتهای تاریخی مدنظر قرار گیرد.دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420251222The effectiveness of the HOPS educational program on academic self-efficacy of procrastinating studentsاثربخشی برنامهی آموزشی هوپس (HOPS) بر خودکارآمدی تحصیلی دانشآموزان تعلّلورز448610.22098/jsp.2026.19506.6398FAعلیشیخ الاسلامیاستاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.0000-0002-7700-7206فاطمههدایتجودانشجوی کارشناسیارشد مشاوره مدرسه، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.حسینقمری کیویاستاد، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل ایران.Journal Article20260314Objective: The purpose of this study was to examine the effectiveness of the HOPS (Homework, Organization and Planning Skills) educational program on academic self-efficacy of procrastinating students.<br />Method: The method of the current research was semi-experimental including pretest and posttest designs with a control group. All female students of secondary education of Ardabil city in the academic year of 2025-2026 comprised the population of this research. 40 procrastinating students were recruited through randomized cluster sampling which were randomly assigned to experimental group (n=20) and control group (n=20). The participants of the experimental group, received 12 sessions of the HOPS educational program while the control group sticked to their normal routine. The Jinks and Morgan's Academic Self-Efficacy Questionnaire (1999) and Solomon and Ruth Bloom's Academic Procrastination Scale (1984) were taken to collect data. The data were analyzed using statistical method of covariance in SPSS software.<br />Results: The results demonstrated that the academic self-efficacy of procrastinating students in posttests of the experimental group significantly outperformed the control group and the research hypothesis based on the effectiveness of the HOPS educational program on academic self-efficacy of procrastinating students was approved.<br />Conclusion: Thus, it can be concluded that the HOPS educational program is indeed effective on academic self-efficacy of procrastinating students; therefore, applying this program in case of increasing student's academic self-efficacy in schools is suggested.هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامهی آموزشی هوپس (مهارتهای تکالیف، سازماندهی و برنامهریزی) بر خودکارآمدی تحصیلی دانشآموزان تعلّلورز انجام گرفت.<br />روش: روش پژوهش، نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعهی آماری پژوهش را تمامی دانشآموزان دختر دورهی متوسطهی اوّل شهر اردبیل در سالتحصیلی 1405-1404 تشکیل میدادند که از میان آنها با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی خوشهای، 40 دانشآموز تعلّلورز انتخاب شده و به طور تصادفی در گروه آزمایش (20 نفر) و گروه کنترل (20 نفر) جایگزین شدند. شرکتکنندگان گروه آزمایش، 12 جلسه برنامهی آموزشی هوپس را دریافت نمودند و گروه کنترل به روال عادی خود ادامه دادند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامهی خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999) و مقیاس تعلّلورزی تحصیلی سولومون و راتبلوم (1984) استفاده شد. دادهها با روش آماری تحلیل کوواریانس با استفاده از نرمافزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. <br />یافتهها: یافتهها نشان داد که دانشآموزان تعلّلورز گروه آزمایش نسبت به دانشآموزان تعلّلورز گروه کنترل در پس آزمون، به طور معناداری، از خودکارآمدی تحصیلی بیشتری برخوردار بودند و فرضیهی پژوهش مبنی بر اثربخشی برنامهی آموزشی هوپس بر خودکارآمدی تحصیلی دانشآموزان تعلّلورز، مورد تایید قرار گرفته است.<br />نتیجهگیری: بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که برنامهی آموزشی هوپس بر خودکارآمدی تحصیلی دانشآموزان تعلّلورز اثربخش است. لذا، توصیه میشود از این برنامهی آموزشی به منظور افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانشآموزان تعلّلورز در مدارس استفاده شود.دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420251222Assessing Teacher Competence in Primary Education: Challenges and Innovative Solutions through Digital Technologiesارزیابی شایستگی معلمان در آموزش ابتدایی: چالشها و راهکارهای نوین با بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال444510.22098/jsp.2026.18852.6331FAمهدیصالحیگروه علوم تربیتی دانشگاه کردستان، سنندج، ایرانزهرهابراهیمیدانش آموخته دکترای رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایرانJournal Article20251116Purpose: Primary education, as the foundation of lifelong learning, relies heavily on teacher competence; however, the assessment of teacher competencies requires revision and the adoption of innovative approaches. This study aimed to analyze the challenges in evaluating primary school teachers’ competencies and to propose modern solutions to improve evaluation processes through the use of digital technologies.<br />Methods: This qualitative research employed a thematic analysis approach. Data were collected through semi-structured interviews with 17 participants (primary school teachers with at least five years of teaching experience from urban and rural areas of Tehran Province), using purposive sampling.<br />Results: Data analysis resulted in 198 open codes and identified three main themes: challenges in competency assessment (lack of transparent criteria, insufficient constructive feedback, regional inequality), teachers’ needs (training on evaluation standards, continuous feedback, digital tools), and innovative solutions (interactive training, transparent policymaking, integration of technology in assessment). The proposed model presents a unified framework for evaluating primary teachers’ competencies emphasizing digital technologies, interactive training, and transparent policies. The findings suggest that identified challenges such as lack of transparency and regional disparities hinder the effectiveness of assessments, while the incorporation of digital technologies and clear policies can enhance evaluation processes.<br />Conclusion: It is recommended that the Ministry of Education implement technology-based training programs and transparent policies to support teachers’ professional development. This study provides a foundation for future research on digital assessment within developing educational systems.هدف: آموزش ابتدایی بهعنوان بنیان یادگیری مادامالعمر، به شایستگی معلمان وابسته است اما ارزیابی شایستگیها نیازمند بازنگری و رویکردهای نوین است. هدف این پژوهش تحلیل چالشهای ارزیابی شایستگی معلمان ابتدایی و ارائه راهکارهای نوین برای بهبود فرآیندهای ارزیابی با بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال بود. <br />روشها: پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد و دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۷ مشارکتکننده (معلمان ابتدایی با حداقل پنج سال تجربه تدریس از مناطق شهری و روستایی) در استان تهران، با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، گردآوری شدند. <br />یافتهها: تحلیل دادهها منجر به استخراج ۱۹۸ کد باز و شناسایی سه مضمون اصلی شامل چالشهای ارزیابی شایستگی (عدم شفافیت معیارها، کمبود بازخورد سازنده، نابرابری منطقهای)، نیازهای معلمان (آموزش استانداردهای ارزیابی، بازخورد مداوم، ابزارهای دیجیتال)، و راهکارهای نوین (آموزشهای تعاملی، سیاستگذاری شفاف، ادغام فناوری در ارزیابی) شد. الگوی پیشنهادی شامل چارچوبی یکپارچه برای ارزیابی شایستگی معلمان ابتدایی با تأکید بر فناوریهای دیجیتال، آموزشهای تعاملی و سیاستگذاری شفاف طراحی شد. یافتهها نشان میدهند که چالشهای شناساییشده، مانند عدم شفافیت و نابرابری منطقهای، مانع اثربخشی ارزیابیها هستند و استفاده از فناوریهای دیجیتال و سیاستگذاری شفاف میتواند به بهبود فرآیند ارزیابی کمک کند. <br />نتیجهگیری: پیشنهاد میشود وزارت آموزش و پرورش برنامههای آموزشی مبتنی بر فناوری و سیاستهای شفاف را برای حمایت از توسعه حرفهای معلمان اجرا کند. این پژوهش زمینهساز تحقیقات آینده در زمینه ارزیابی دیجیتال در نظامهای آموزشی در حال توسعه است.دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420251222Exploring Teacher Burnout in Online English Language Instruction during COVID-19: Insights from Iranian Educatorsبررسی فرسودگی شغلی معلمان در آموزش آنلاین زبان انگلیسی در دوران کووید-۱۹: دیدگاه مدرسان ایرانی449310.22098/jsp.2026.18125.6257FAمعصومهصمدی شمسگروه آموزش زبان انگلیسی، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی، سراب، ایرانسید ناصرموسویگروه آموزش زبان انگلیسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایرانولیمحمدیگروه آموزش زبان انگلیسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20250819Objective: This study looked into the effects of the COVID-19 pandemic on burnout among English language teachers in Iran across various teaching contexts. <br />Method: In doing so, 200 EFL instructors working in high schools, colleges, and language schools in Tabriz (Iran) were selected through convenience sampling. The study used the Maslach Burnout Inventory (MBI) and semi-structured interview as its instruments. The data was analyzed using SPSS software; descriptive statistics and frequency counts were used for the questionnaires. Interview questions were analyzed qualitatively as part of the study's primary objective. To uncover additional insights, open and axial codings were used to analyze the participants' views.<br />Results: The findings indicated there was no significant relationship between teachers’ level of education and their burnout caused by COVID-19 pandemic. Additionally, they indicated that there was no relationship between teachers’ gender and their burnout. Also, the findings revealed that financial stressors and heavy workload, technological stressors, relationship between colleagues, student-teacher relationship, social comparisons, stress during the pandemic, and online teaching processes, were identified as the English teachers' most important challenges during pandemic. Finally, they indicated that the best strategies to cope with these challenges, were establishing a routine, fostering connection and support, practicing stress management techniques, and adapting teaching methods.<br />Conclusions: The findings of the study contribute valuable insights to understanding of the factors influencing teacher burnout during the COVID-19 pandemic. Furthermore, identifying challenging issues provides actionable insights for teachers and policymakers to develop strategies to mitigate burnout.هدف: این مطالعه به بررسی تأثیرات همهگیری کووید- ۱۹ بر فرسودگی شغلی معلمان زبان انگلیسی ایران در محیط های مختلف تدریس پرداخته است.<br />روش: در این مطالعه، 200 مدرس زبان انگلیسی از دبیرستانها، دانشکدهها و آموزشگاههای تبریز (ایران)، با نمونهگیری آسان انتخاب شدند. ابزار مطالعه، پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاک (MBI) و مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. دادهها با نرمافزارSPSS ، تجزیه و تحلیل شدند. برای پرسشنامهها از آمار توصیفی و شمارش فراوانی استفاده شد. سؤالات مصاحبه، به صورت کیفی تجزیه و تحلیل شد. برای کشف بینشهای بیشتر، از کدگذاری باز و محوری برای تحلیل دیدگاههای شرکتکنندگان استفاده شد.<br />یافتهها: یافتهها نشان داد که رابطه معناداری بین سطح تحصیلات معلمان و فرسودگی شغلی ناشی از همهگیری، وجود ندارد. بعلاوه، آنها نشان دادند که هیچ رابطهای بین جنسیت معلمان و فرسودگی شغلی آنها وجود ندارد. همچنین، یافتهها نشان داد که عوامل استرسزای مالی و حجم کار، عوامل تکنولوژیکی، رابطه همکاران، رابطه دانشآموز و معلم، مقایسههای اجتماعی، استرس همهگیری و فرآیندهای تدریس آنلاین، مهمترین چالشهای معلمان شناخته شدهاند. در نهایت، آنها نشان دادند که بهترین راهکارهای مقابلهای، ایجاد روال منظم، تقویت ارتباطات، تمرین تکنیکهای مدیریت استرس و تطبیق روشهای تدریس است.<br />نتیجهگیری: یافتهها، بینشهای ارزشمندی را برای درک عوامل مؤثر بر فرسودگی شغلی معلمان در طول همهگیری کووید-۱۹ ارائه میدهد. بعلاوه، شناسایی عوامل چالشبرانگیز، بینشهای کاربردی را برای معلمان و سیاستگذاران فراهم میکند تا استراتژیهایی را برای کاهش فرسودگی شغلی تدوین کنند.دانشگاه محقق اردبیلیروان شناسی مدرسه و آموزشگاه2252082114420251222The Impact of Play Therapy on Social Skills of Students with Autismتاثیر بازی درمانی بر مهارت های اجتماعی دانشآموزان مبتلا به اوتیسم439910.22098/jsp.2026.16996.6105FAشیرینعالیاستادیار گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.محمدنریمانیاستاد، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی روانشناسی، و دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانآتنامختاریدانشجوی کارشناسی رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس بنت الهدی صدر اردبیل، ایران.فریبرزایمانیگروه بیومکانیک ورزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20250317Background and Objective: Autism Spectrum Disorder (ASD) is a lifelong neurodevelopmental condition that typically emerges in early childhood. Given the increasing prevalence of ASD and the need for cost-effective interventions, play therapy has become a promising approach to improving social skills in children with ASD. This study aimed to assess the effectiveness of play therapy in enhancing social interactions in students with ASD.<br />Methods: A meta-synthesis was conducted to analyze studies on ASD and play therapy. A comprehensive search was performed in Google Scholar, PubMed, Scopus, NoorMags, IranDoc, and SID, covering publications from 2010 to 2024. Articles were selected based on relevance and methodological rigor. Keywords included autism, play therapy, social skills, and play-based intervention in ASD. Data were analyzed using thematic synthesis and a three-stage coding process, resulting in 124 open codes, 17 sub-themes, and 6 main themes. Validity and reliability were established using a multi-source approach and a kappa coefficient of 0.89 derived from two coders.<br />Findings: Results indicated that play therapy significantly improves social skills, reduces behavioral challenges, and enhances peer interactions in children with ASD. The six key themes included autistic personality profiling, family roles in social adaptation, social development through play therapy, cognitive aspects of play therapy, technology’s role in ASD therapy, and the social functions of play therapy.<br />Conclusion: Play therapy is an effective and adaptable intervention for students with ASD. These findings can guide the development of targeted programs, improving outcomes and the quality of life for children with ASD and families.زمینه و هدف: اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال عصبی-تحولی مادامالعمر است که در دوران کودکی بروز میکند. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی بازیدرمانی بر مهارتهای اجتماعی دانشآموزان مبتلا به اوتیسم انجام شد.<br />روششناسی پژوهش: این مطالعه از روش متا-سنتز برای ترکیب یافتههای پژوهشهای پیشین استفاده کرده است. جستجوی سیستماتیک مقالات در پایگاههای گوگل اسکالر، پابمد، اسکاپوس، نورمگز، ایرانداک و SID در بازه زمانی 2010 تا 2024 انجام شد. کلیدواژههایی مانند اوتیسم، بازیدرمانی، مهارت اجتماعی و مداخله مبتنی بر بازی در اوتیسم برای انتخاب مقالات مرتبط به کار رفت. دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون و کدگذاری سهمرحلهای تجزیه و تحلیل شدند که در نهایت 124 کد باز، 17 مضمون فرعی و 6 مضمون اصلی شناسایی شدند. روایی و پایایی با روش استفاده از چندین منبع و ضریب کاپا حاصل از بررسی دو کدگذار به مقدار 0.89 حاصل شد. <br />یافتهها: نتایج نشان داد که بازیدرمانی تأثیر معناداری بر بهبود مهارتهای اجتماعی، کاهش مشکلات رفتاری و افزایش تعاملات اجتماعی در دانشآموزان مبتلا به اوتیسم دارد. شش مضمون اصلی شامل شخصیتشناسی دانشآموزان اوتیستیک، نقش اجتماعی خانواده، توسعه اجتماعی از طریق بازیدرمانی و نقش فناوری در توسعه اجتماعی شناسایی شدند.<br />نتیجهگیری: بازیدرمانی میتواند یک روش مؤثر برای بهبود مهارتهای اجتماعی دانشآموزان اوتیسم استفاده شود. این روش به کاهش اختلالات رفتاری و بهبود کیفیت زندگی کمک میکند.