https://jsp.uma.ac.ir/ روان شناسی مدرسه و آموزشگاه fa daily 1 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0330 Mon, 22 Dec 2025 00:00:00 +0330 https://jsp.uma.ac.ir/article_4397.html هدف: هدف از این مطالعه بررسی نقش سرمایه‌اجتماعی در تاب‌آوری با نقش میانجی تواضع در بین دبیران شهرستان کوثر در دوره همه‌گیری کرونا بود.روش: تحقیق حاضر از نظر هدف یک تحقیق کاربردی و به حیث روش اجرا، همبستگی و از نوع تحقیقات توصیفی و از مسیر تحلیل معادلات‌ساختاری انجام گرفت. جامعه‌آماری پژوهش را معلمان شهرستان کوثر تشکیل می‌دادند. روش نمونه‌گیری بصورت تصادفی طبقه‌ای‌نسبی‌ و با استفاده از جدول کرجسی– مورگان بود. حجم نمونه با توجه به تعداد معلمان 319 نفر، 175 نفر برآورد گردید. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنام استاندارد ‌ استفاده شد. در تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی (شاخص‌های شکل توزیع و پراکندگی) و آمار استنباطی (بارعاملی، ضریب‌رگرسیون، آزمون سوبل) بوسیله‌ نرم‌افزارهای SPSS18 و Smart Pls2 انجام شد. یافته های تحقیق: یافته‌های پژوهش نشان داد که بین مولفه سرمایه‌اجتماعی و تاب‌آوری رابطه معنی‌داری (622/0) وجود دارد. رابطه معنی‌داری بین مولفه سرمایه‌اجتماعی و تواضع (714/0) وجود دارد و همچنین بین دو مولفه تواضع و تاب‌آوری معلمان رابطه معنی‌داری (209/0) مشاهده شد نهایتا، بین مولفه‌های سرمایه‌اجتماعی و تاب‌آوری با میانجی تواضع رابطه معنی‌داری وجود دارد. نتیجه گیری: با توجه به شیوع پاندمی کرونا و افزایش میزان اضطراب بین معلمان و اثرات مخرب آن بر تمام ابعاد زندگی آنها پیشنهاد می‌شود برنامه‌ها و تصمیماتی برای ارتقاء سرمایه‌اجتماعی، تاب‌آوری و تواضع معلمان صورت گیرد. https://jsp.uma.ac.ir/article_4293.html هدف: پژوهش حاضر باهدف تعیین نقش میانجی ذهن‌آگاهی در رابطه بین نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی با هیجان‌پذیری منفی در نوجوانان انجام شد.مواد و روش‌ها: این پژوهش از لحاظ هدف جز تحقیقات کاربردی و بر اساس ماهیت و روش، یک پژوهش توصیفی-پیمایشی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول و دوم ارومیه در سال تحصیلی 1403-۱۴۰4 بود. تعداد 394 نفر از دانش‌آموزان به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های عاطفه مثبت و منفی واتسون و تلگن، نشخوار فکری نولن هوکسما و مارو، حساسیت اضطرابی فلوید و ذهن‌آگاهی کنتاکی استفاده شد. داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و معادلات ساختاری به کمک نرم افزارهای SPSS 27 و Lisrel 8.8 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی بر هیجان‌پذیری منفی اثر مستقیم مثبت و معنادار و ذهن‌آگاهی اثر مستقیم منفی و معنادار بر هیجان‌پذیری منفی داشتند. اثر غیرمستقیم مسیرها نشان داد که نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی با میانجی‌گری ذهن‌آگاهی بر هیجان‌پذیری منفی معنادار بود (05/0>P).نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج بدست آمده نتیجه‌گیری می‌شود که نشخوار فکری و حساسیت اضطرابی نقش موثری در هیجان‌پذیری منفی نوجوانان دارند و این نقش با میانجیگری ذهن‌آگاهی برجسته‌تر می‌شود. این یافته‌ها برای پیش‌بینی و بهبود هیجان‌پذیری منفی می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. https://jsp.uma.ac.ir/article_4004.html هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر توانمندسازی روانشناختی بر خودنظم‌دهی تحصیلی دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین انجام گرفت.روش‌ها: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی از نوع طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر با پیشرفت تحصیلی پایین دوره‌ی متوسطه‌ی دوّم در سال تحصیلی 1404-1403 شهر اردبیل بودند که از این میان آنها تعداد 30 دانش‌آموز دختر با پیشرفت تحصیلی پایین بر حسب ملاک‌های ورود به پژوهش به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جایگزین شدند. پس از انجام پیش‌آزمون به‌وسیله‌ی پرسشنامه‌ی خودتنظیمی تحصیلی بوفارد ‌(1995)، گروه آزمایشی 8 جلسه (هر هفته 2 جلسه) 60 دقیقه‌ای برنامه‌ی توانمندسازی روانشناختی توماس و ولتهوس (1990) را دریافت کردند و گروه کنترل به روال عادی خود ادامه دادند. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تک‌متغیری در نرم‌افزار SPSS.26 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که بین میانگین خودنظم‌دهی تحصیلی (001/0>P، 18/33F=، 551/0ηp2=) دانش‌آموزان گروه آزمایش و کنترل در پس‌آزمون تفاوت معناداری وجود دارد. بدین‌صورت که بعد از اجرای برنامه‌ی توانمندسازی روانشناختی میانگین نمرات دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به‌طور معناداری افزایش یافته است. نتیجه‌گیری: با توانمندسازی روانشناختی در دانش‌آموزان می‌توان میزان خودنظم‌دهی تحصیلی را در آنان افزایش داد. دانش‌آموزان به کمک راهبردهای توانمندسازی روانشناختی می‌توانند شکست‌های متعدد خود را دوباره مورد بررسی و بازبینی قرار دهند و در نهایت پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان ارتقاء می‌یابد. https://jsp.uma.ac.ir/article_4445.html هدف: آموزش ابتدایی به‌عنوان بنیان یادگیری مادام‌العمر، به شایستگی معلمان وابسته است اما ارزیابی شایستگی‌ها نیازمند بازنگری و رویکردهای نوین است. هدف این پژوهش تحلیل چالش‌های ارزیابی شایستگی معلمان ابتدایی و ارائه راهکارهای نوین برای بهبود فرآیندهای ارزیابی با بهره‌گیری از فناوری‌های دیجیتال بود. روش‌ها: پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۷ مشارکت‌کننده (معلمان ابتدایی با حداقل پنج سال تجربه تدریس از مناطق شهری و روستایی) در استان تهران، با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، گردآوری شدند. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج ۱۹۸ کد باز و شناسایی سه مضمون اصلی شامل چالش‌های ارزیابی شایستگی (عدم شفافیت معیارها، کمبود بازخورد سازنده، نابرابری منطقه‌ای)، نیازهای معلمان (آموزش استانداردهای ارزیابی، بازخورد مداوم، ابزارهای دیجیتال)، و راهکارهای نوین (آموزش‌های تعاملی، سیاست‌گذاری شفاف، ادغام فناوری در ارزیابی) شد. الگوی پیشنهادی شامل چارچوبی یکپارچه برای ارزیابی شایستگی معلمان ابتدایی با تأکید بر فناوری‌های دیجیتال، آموزش‌های تعاملی و سیاست‌گذاری شفاف طراحی شد. یافته‌ها نشان می‌دهند که چالش‌های شناسایی‌شده، مانند عدم شفافیت و نابرابری منطقه‌ای، مانع اثربخشی ارزیابی‌ها هستند و استفاده از فناوری‌های دیجیتال و سیاست‌گذاری شفاف می‌تواند به بهبود فرآیند ارزیابی کمک کند. نتیجه‌گیری: پیشنهاد می‌شود وزارت آموزش و پرورش برنامه‌های آموزشی مبتنی بر فناوری و سیاست‌های شفاف را برای حمایت از توسعه حرفه‌ای معلمان اجرا کند. این پژوهش زمینه‌ساز تحقیقات آینده در زمینه ارزیابی دیجیتال در نظام‌های آموزشی در حال توسعه است. https://jsp.uma.ac.ir/article_4493.html هدف: این مطالعه به بررسی تأثیرات همه‌گیری کووید- ۱۹ بر فرسودگی شغلی معلمان زبان انگلیسی ایران در محیط های مختلف تدریس پرداخته است.روش: در این مطالعه، 200 مدرس زبان انگلیسی از دبیرستان‌ها، دانشکده‌ها و آموزشگاه‌های تبریز (ایران)، با نمونه‌گیری آسان انتخاب شدند. ابزار مطالعه، پرسشنامه فرسودگی شغلی ماسلاک (MBI) و مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. داده‌ها با نرم‌افزارSPSS ، تجزیه و تحلیل شدند. برای پرسشنامه‌ها از آمار توصیفی و شمارش فراوانی استفاده شد. سؤالات مصاحبه، به صورت کیفی تجزیه و تحلیل شد. برای کشف بینش‌های بیشتر، از کدگذاری باز و محوری برای تحلیل دیدگاه‌های شرکت‌کنندگان استفاده شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که رابطه معناداری بین سطح تحصیلات معلمان و فرسودگی شغلی ناشی از همه‌گیری، وجود ندارد. بعلاوه، آنها نشان دادند که هیچ رابطه‌ای بین جنسیت معلمان و فرسودگی شغلی آنها وجود ندارد. همچنین، یافته‌ها نشان داد که عوامل استرس‌زای مالی و حجم کار، عوامل تکنولوژیکی، رابطه همکاران، رابطه دانش‌آموز و معلم، مقایسه‌های اجتماعی، استرس همه‌گیری و فرآیندهای تدریس آنلاین، مهم‌ترین چالش‌های معلمان شناخته شده‌اند. در نهایت، آنها نشان دادند که بهترین راهکارهای مقابله‌ای، ایجاد روال منظم، تقویت ارتباطات، تمرین تکنیک‌های مدیریت استرس و تطبیق روش‌های تدریس است.نتیجه‌گیری: یافته‌ها، بینش‌های ارزشمندی را برای درک عوامل مؤثر بر فرسودگی شغلی معلمان در طول همه‌گیری کووید-۱۹ ارائه می‌دهد. بعلاوه، شناسایی عوامل چالش‌برانگیز، بینش‌های کاربردی را برای معلمان و سیاست‌گذاران فراهم می‌کند تا استراتژی‌هایی را برای کاهش فرسودگی شغلی تدوین کنند. https://jsp.uma.ac.ir/article_4485.html هدف: بافت‌های تاریخی شهری به عنوان بخشی از هویت فرهنگی و اجتماعی شهرها، نقش مهمی در شکل‌دهی به پایداری شهری ایفا می‌کنند. در این میان، مدارس به عنوان فضاهای آموزشی و اجتماعی می‌توانند در ارتقای سرزندگی شهری، تقویت تعاملات اجتماعی و تحقق عدالت فضایی در بافت‌های تاریخی نقش مؤثری داشته باشند. هدف این پژوهش ارزیابی نقش مدارس واقع در بافت تاریخی شهر اردبیل در توسعه پایدار شهری با تأکید بر شاخص‌های سرزندگی و عدالت فضایی است. روش: روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی، بررسی‌های میدانی و پرسشنامه گردآوری شده‌اند. جامعه آماری پژوهش شامل مدارس واقع در بافت تاریخی اردبیل و کاربران پیرامونی آن‌ها بوده است. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری و شاخص‌های مرتبط با سرزندگی شهری از جمله حضورپذیری، تنوع فعالیت‌ها، ایمنی و تعاملات اجتماعی، و همچنین شاخص‌های عدالت فضایی مانند دسترسی برابر به خدمات آموزشی و توزیع متعادل امکانات استفاده شده است. نتایج: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که مدارس موجود در بافت تاریخی اردبیل علاوه بر کارکرد آموزشی، به عنوان کانون‌های اجتماعی محلی عمل کرده و می‌توانند به افزایش سرزندگی فضاهای شهری پیرامون و تقویت حس تعلق اجتماعی کمک کنند. با این حال، برخی چالش‌ها از جمله کمبود فضاهای عمومی مناسب، نابرابری در دسترسی به امکانات و محدودیت‌های کالبدی بافت تاریخی می‌تواند بر میزان تحقق عدالت فضایی تأثیرگذار باشد. نتیجه گیری: در نهایت، پیشنهاد می‌شود با برنامه‌ریزی شهری یکپارچه، تقویت فضاهای عمومی پیرامون مدارس و بهبود دسترسی به خدمات آموزشی، نقش مدارس در ارتقای پایداری و سرزندگی بافت تاریخی شهر اردبیل بیش از پیش تقویت شود. https://jsp.uma.ac.ir/article_4399.html زمینه و هدف: اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال عصبی-تحولی مادام‌العمر است که در دوران کودکی بروز می‌کند. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی بازی‌درمانی بر مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان مبتلا به اوتیسم انجام شد.روش‌شناسی پژوهش: این مطالعه از روش متا-سنتز برای ترکیب یافته‌های پژوهش‌های پیشین استفاده کرده است. جستجوی سیستماتیک مقالات در پایگاه‌های گوگل اسکالر، پاب‌مد، اسکاپوس، نورمگز، ایرانداک و SID در بازه زمانی 2010 تا 2024 انجام شد. کلیدواژه‌هایی مانند اوتیسم، بازی‌درمانی، مهارت اجتماعی و مداخله مبتنی بر بازی در اوتیسم برای انتخاب مقالات مرتبط به کار رفت. داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و کدگذاری سه‌مرحله‌ای تجزیه و تحلیل شدند که در نهایت 124 کد باز، 17 مضمون فرعی و 6 مضمون اصلی شناسایی شدند. روایی و پایایی با روش استفاده از چندین منبع و ضریب کاپا حاصل از بررسی دو کدگذار به مقدار 0.89 حاصل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بازی‌درمانی تأثیر معناداری بر بهبود مهارت‌های اجتماعی، کاهش مشکلات رفتاری و افزایش تعاملات اجتماعی در دانش‌آموزان مبتلا به اوتیسم دارد. شش مضمون اصلی شامل شخصیت‌شناسی دانش‌آموزان اوتیستیک، نقش اجتماعی خانواده، توسعه اجتماعی از طریق بازی‌درمانی و نقش فناوری در توسعه اجتماعی شناسایی شدند.نتیجه‌گیری: بازی‌درمانی می‌تواند یک روش مؤثر برای بهبود مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان اوتیسم استفاده شود. این روش به کاهش اختلالات رفتاری و بهبود کیفیت زندگی کمک می‌کند. https://jsp.uma.ac.ir/article_1814.html پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش عوامل روانشناختی شامل استرس، اضطراب و افسردگی در عملکرد دانش‌آموزان کشتی‌گیر در رقابت‌های قهرمانی کشوری انجام شد. روش پژوهش توصیفی و همبستگی بود. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی دانش‌آموزان کشتی‌گیر بود که در مسابقات قهرمانی کشور در سال 97 شرکت کرده‌اند. نمونه مورد بررسی شامل 76 دانش‌آموز بود که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب گردید. میزان استرس، اضطراب و افسردگی از پرسش‌نامه داس-21 به‌دست آمد ه و برای تحلیل داده‌ها از رگرسیون لوژستیک استفاده شد. یافته‌های این مطالعه نشان داد که میزان استرس، اضطراب و افسردگی در عملکرد کشتی‌گیران دانش‌آموز تأثیر منفی معنی‌داری (000/0 =P) دارد . بعلاوه، استرس با ضریب تأثیر 554/1- ، اضطراب با ضریب تأثیر 478/1- و افسردگی با ضریب تأثیر 705/0- به ترتیب بیشترین تأثیرگذاری را بر عملکرد دانش‌آموزان کشتی‌گیر دارند. بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان گفت کنترل استرس، اضطراب و افسردگی می‌تواند تاثیر بسزایی در موفقیت دانش‌آموزان کشتی‌گیر داشته باشد. https://jsp.uma.ac.ir/article_1867.html هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی بسته آموزشی - درمانی خانواده محور بر شناخت اجتماعی بیماران مبتلا به اختلال طیف اسکیزوفرنی بود. این پژوهش، یک مطالعه، آزمایشی با کارآزمایی بالینی بود که به صورت نیمه تجربی و از نوع پیش آزمون- پس آزمون اجرا شد. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه خانواده‌ها و مراقبین افراد مبتلا به طیف اسکیزوفرنیا بود که در سال 1399 در اداره بهزیستی شهرستان اردبیل تشکیل پرونده داده و تحت مراقبت بهزیستی و توسط روانپزشک تشخیص گذاری شده بودند (منظور از خانواده بیمار، پدر، مادر، همسر و یا فرزندی بود که با بیمار رابطه نزدیکی داشتند و داوطلب شرکت در جلسات آموزشی و درمانی بودند). نمونه پژوهش شامل 40 نفر از مراقبین مبتلا به طیف اسکیزوفرنی بود که به صورت در دسترس انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه؛ 20 نفر از مراقبین و خانواده‌ها برای دریافت بسته آموزشی درمانی خانواده محور گروه آزمایش و 20 نفر در گروه کنترل گمارده شدند. . جهت توصیف داده‌ها از روش‌های آمار توصیفی و جهت آزمون فرضیه‌ها از تحلیل کوواریانس (mancova) به منظور کنترل اثر پیش آزمون استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که بین گروه آزمایش و کنترل، انطباق اجتماعی (001/0P<، 99/37F=) تفاوت معنادار وجود دارد. با توجه به نتایج پژوهش بسته آموزشی درمانی خانواده محور باعث بهبود انطباق اجتماعی بیماران مبتلا به اختلال طیف اسکیزوفرنی می‌شود (01/0P<). https://jsp.uma.ac.ir/article_2095.html هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش میانجی بی‌اشتیاقی اخلاقی در روابط ویژگی‌های سرشتی با نشانه‌های اختلال سلوک در دانش‌آموزان انجام گرفت. روش‌: این مطالعه به روش توصیفی از نوع همبستگی انجام گرفت. تمامی دانش‌آموزان دوره‌های اول و دوم متوسطۀ شهر ارومیه در سال تحصیلی 1400-1399، جامعۀ آماری این پژوهش را تشکیل دادند. تعداد 220 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی چندمرحله‌ای به عنوان نمونه آماری انتخاب و به پرسشنامۀ توانایی‌ها و مشکلات (SDQ)، مقیاس مرکب سرشت‌های عاطفی هیجانی(AFECT) و مقیاس بی‌اشتیاقی اخلاقی (MDS) پاسخ دادند. داده‌های به‌دست آمده با استفاده از مدل تحلیل مسیر با نرم‌افزار SmartPLS 3 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج مدل‌ تحلیل مسیر نشان داد که سرشت‌های هیجانی فعال‌سازی (05/0>p ؛17/0ß=) و حساسیت (05/0>p ؛12/0ß=) اثر مثبت مستقیم و سرشت‌های هیجانی کنترل (01/0>p ؛35/0- ß=)، مقابله (05/0>p ؛26/0- ß=) و بازداری (01/0>p ؛12/0- -ß=) اثر منفی مستقیمی بر نشانه‌های اختلال سلوک دارند. سرشت‌های هیجانی فعال‌سازی (05/0>p ؛12/0ß=)، بازداری (01/0>p ؛23/0ß=) و حساسیت (05/0>p ؛17/0ß=) اثر مثبت مستقیم ولی سرشت‌های کنترل (01/0>p ؛35/0-ß=) و حساسیت (05/0>p ؛35/0-ß=) اثر منفی مستقیمی بر بی‌اشتیاقی اخلاقی دارند. این نتایج همچنین نشان داد که به غیر از فعال‌سازی، ضرایب مسیرهای مربوط به اثرات غیرمستقیم سایر سرشت‌های هیجانی بر نشانه‌های اختلال سلوک با میانجی‌گیری بی‌اشتیاقی اخلاقی معنی‌دار می‌باشند (05/0>p). نتیجه‌گیری: این نتایج نشان می‌دهند که سرشت‌های هیجانی یکی از پیشایندهای مهم اختلال سلوک در نوجوانان می‌باشد و بی‌اشتیاقی اخلاقی نیز میانجی اثرات سرشت‌های هیجانی بر نشانه‌های اختلال سلوک می‌باشد. https://jsp.uma.ac.ir/article_2488.html اهداف: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش فراشناخت بر فرسودگی تحصیلی، تعلل ورزی و ناامیدی تحصیلی دانش‌آموزان تیزهوش بود. مواد و روش ها‌: روش پژوهش حاضر، آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش‌آموزان پسر دوره دوم متوسطه تیزهوشان مدیریت آموزش‌وپرورش ناحیه 2 اردبیل بود که در سال تحصیلی 1400-1399 در مدرسه تیزهوشان مشغول به تحصیل بود. با استفاده از روش نمونه گیری دردسترس 40 نفر انتحاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و گروه کنترل گمارده شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران (1997)، تعلل ورزی سولومون و همکاران (1984) و ناامیدی یک (1979) بود. فرآیند اجرا آموزش روش فراشناختی در این پژوهش در 7 جلسه ۶۰ دقیقه‌ای انجام شد. داده‌ها با استفاده از آزمون کوواریانس چند متغیره با نرم افزارspss.25 تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که تفاوت آماری معنیداری بین میانگین نمرات دو گروه آزمایش و کنترل، در نمره کل متغیر فرسودگی تحصیلی (569/5=F)، متغیر تعلل ورزی (49/20=F) و متغیر ناامیدی تحصیلی (648/14=F) وجود داشت(001/0>p). نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی فراشناخت در کاهش فرسودگی تحصیلی، تعلل ورزی و ناامیدی تحصیلی معلمان می‌توانند با طراحی دقیق فعالیت‌های یادگیری در دوره‌ها و برنامه درسی، به فراگیران در توسعه مهارت‌های فراشناختی در کلاس و محیط تحصیلی کمک کنند. https://jsp.uma.ac.ir/article_2957.html اهداف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر اضطراب امتحان در سازمان های آموزشی با استفاده از رویکرد کیفی انجام شد. مواد و روش ها: پژوهش حاضر با هدف شناسایی شناسایی عوامل موثر بر اضطراب امتحان در سازمان های آموزشی با استفاده از رویکرد کیفی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. نمونه گیری استفاده شده در این پژوهش، نمونه گیری هدفمند بود. مبنای اصلی جمع آوری اطلاعات، انجام مصاحبه های عمیق با خبرگان، مدیران، معلمان و متخصصین حوزه آموزش و پژوهش تا دستیابی به اشباع نظری بوده است. در مجموع 18 مصاحبه انجام شد. پس از جمع آوری اطلاعات، کدهای مربوط به مصاحبه های مکتوب با استفاده از روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته‌ها: یافته های پژوهش که پس از انجام مراحل سه گانه کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مدل نهایی پژوهش است. نشان می دهد عوامل موثر بر اضطراب امتحانی با 78 کد و 8 مفهوم در 5 مقوله عوامل فردی، عوامل خانوادگی، عوامل مدرسه ای ، مسائل مربوط به امتحان و مسائل مربوط به معلم است. نتیجه‌گیری: با کاربست عوامل شناسایی شده می توان برای درمان و کاهش اضطراب امتحان مهارتهایی به دانش آموزان آموخت تا با استفاده از آن ها بتوانند بر اضطراب خود غلبه کنند. https://jsp.uma.ac.ir/article_2976.html زمینه و هدف: اختلالات خوردن به عنوان یکی از مشکلات مهم سلامتی، با روندی صعودی در حال شیوع هستند. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی شیوع ابتلا به اختلالات خوردن در دانش آموزان دبیرستانی شهر اردبیل می‌باشد. روش‌ کار: روش تحقیق پژوهش حاضر توصیفی- مقطعی می‌باشد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستان‌های شهر اردبیل بود که در سال تحصیلی 1401-1400 مشغول به تحصیل بوده‌اند. نمونه این تحقیق را 950 نفر از دانش‌آموزان دختر و پسر تشکیل می‌دهند که به صورت تصادفی خوشه‌ای مرحله‌ای انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها نیز از مقیاس تشخیص اختلال خوردن (EDDS) استفاده شد.یافته‌ها: نتایج بدست آمده از تحقیق نشان داد که دختران (%95) نسبت به پسران (%61) بیشتر در معرض اختلال پرخوری عصبی و بی‌اشتهایی عصبی قرار دارند. همچنین نتایج نشان می‌دهد پسران با فراوانی256 نسبت به دختران با فراوانی86 بیشتر در معرض اختلال پراشتهایی عصبی قرار دارند. نتایج آزمون مجذور کای نشان داد بین دختران و پسران، در متغیر اختلال پرخوری عصبی، بی‌اشتهایی عصبی و پراشتهایی عصبی تفاوت معناداری وجود دارد (001/0=p).نتیجه گیری: طبق یافته‌های پژوهش نسبت دخترانی که در معرض اختلال پرخوری عصبی و بی‌اشتهایی عصبی قرار می‌گیرند نسبت به پسران بیشتر است؛ همچنین نسبت پسرانی که در معرض اختلال پراشتهایی عصبی قرار می‌گیرند نسبت به دختران بیشتر است. باتوجه به شیوع بالای اختلالات خوردن در دانش آموزان دبیرستانی و تاثیرات مخربی که این موضوع می‌تواند به سلامت افراد وارد سازد لازم به استفاده از مدل های پیشگیری و درمان متناسب با عوامل روانشناختی است. https://jsp.uma.ac.ir/article_3111.html اهداف: این پژوهش با بررسی رابطه بین ادراک از محیط یادگیری و بیگانگی تحصیلی با نقش میانجی مشغولیت تحصیلی و بهزیستی تحصیلی دانش آموزان ورزشکار انجام شد. مواد و روش‏ها: روش انجام پروهش توصیفی از نوع همبستگی به روش معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش‏آموزان دختر و پسر شهر اردبیل بود که تعداد 95 نفر با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای نسبتی به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه ادراک از محیط یادگیری، بهزیستی تحصیلی، مشغولیت تحصیلی و بیگانگی تحصیلی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار pls استفاده شد.یافته ها: نتایج تحلیل داده ها نشان داد که بین ادراک از محیط یادگیری و مشغولیت تحصیلی رابطه معنی‏دار وجود دارد. بین ادراک از محیط یادگیری و بهزیستی تحصیلی رابطه معنی‏دار وجود دارد، بین مشغولیت تحصیلی و بیگانگی تحصیلی رابطه معنی‏دار وجود دارد، بین بهزیستی تحصیلی و بیگانگی تحصیلی رابطه معنی‏دار وجود دارد، بهزیستی تحصیلی در رابطه بین ادراک از محیط یادگیری و بیگانگی تحصیلی نقش میانجی دارد، مشغولیت تحصیلی در رابطه بین ادراک از محیط یادگیری و بیگانگی تحصیلی نقش میانجی دارد.نتیجه‏گیری: بنابراین می توان گفت که متغیرهای ادراک از محیط یادگیری، نگرش به مدرسه، بهزیستی تحصیلی و مشغولیت تحصیلی متغیرهایی هستند که در کاهش بیگانگی تحصیلی دانش‏آموزان می‏توانند مورد توجه قرار بگیرند. https://jsp.uma.ac.ir/article_3220.html هدف: فضای سبز بارنگ‌های متنوع گل‌ها، گیاهان و عناصر بصری خود بر سیستم اعصاب مرکزی از طریق ترشح هورمون‌های خاص، حالات، وضعیت ذهنی و سطح انرژی افراد را تحت تأثیر قرار می‌دهند. قابلیت‌های بالایی فضای سبز نقش آشکاری در پایداری تعادل روانی در فرآیند فعالیت‌های ذهنی ایفا می‌کند و باعث ایجاد واکنش های های عاطفی و زیباشناختی در افراد، کنترل اختلال اضطراب ازجمله کاهش میزان استرس یادگیری می‌شود. روش: پژوهش حاضر ازنظر نوع استفاده کاربردی، به روش تحلیلی –شبه آزمایشی با رویکرد آماری –کمی انجام‌شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی به تعداد 32 دانشجو منتخب در دو رده‌های سنی 20 تا 25 ساله و 25 تا 40 ساله، با توجه به ملاک‌های ورود و خروج از پژوهش به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها دستگاه الکتروانسفالوگرافی کمی (QEEG) جهت ثبت فعالیت امواج مغزی آلفا انتخاب گردید. جهت تجزیه‌وتحلیل امواج ثبت‌شده از نرم‌افزار نورو گاید و تحلیل آماری داده‌های کمی از نرم‌افزار آماری (SAS) استفاده شد. یافته‌ها: محیط حاوی گیاه نسبت به محیط فاقد گیاه در افزایش امواج آلفای مغز تأثیر معنی‌داری داشته و توان نسبی آلفا نیمکره‌های مغزی زنان و مردان زیر 25 سال به هنگام تماشای گیاهان افزایش داده است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش حاضر با ارائه تأثیرات روان‌شناسانه فضای سبز کمک می‌کند که قبل از اقدام در طراحی فضای سبز با علم بر نحوه تأثیرگذاری آن اقدامات بر توان فعالیت مغزی و کاهش میزان استرس یادگیری در محیط آموزشی با طراحی مناسب باعث ارتقای سلامت روانی دانشجویان گردد. https://jsp.uma.ac.ir/article_3447.html این پژوهش به منظور مطالعه نقش مولفه‌های اراده معلمان بر کاربست راهبردهای مدیریت منابع یادگیری آنان انجام شد. روش پژوهش از نظر راهبرد اصلی: کمی؛ از نظر هدف: توسعه‌ای؛ از نظر راهکار اجرایی: میدانی و اسنادی و از نظر تکنیک تحلیلی: توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش را معلمان شاغل به تحصیل در دوره تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکتری) نیمسال دوم سال تحصیلی 1398-1397 در دانشگاه محقق اردبیلی به تعداد 426 نفر تشکیل داد. روش نمونه‌گیری در این پژوهش نمونه گیری تصادفی بود. حجم نمونه‌ی کلی بر اساس جدول کرجسی- مورگان، با در نظر گرفتن خطای 05/0 = α؛ قریب به 196 نفر در نظر گرفته شد. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه‌ی راهبردهای مدیریت منابع یادگیری با پایایی (77/0) و پرسشنامه‌ی اراده با پایایی (83/0) جمع آوری گردید. داده‌های جمع آوری شده با استفاده از رگرسیون مدل ورود تحلیل شد. نتایج نشان داد که با اطمینان 99 درصد ابعاد اراده به گونه‌ی معنی‌داری 48 درصد راهبردهای مدیریت منابع یادگیری یادگیرندگان را تبیین می‌نمایند که به ترتیب از بیشترین به کمترین، سهم کنترل انگیزشی(369/0= )، کنترل دیگران (181/0= )، کنترل هیجانی (169/0 = )، کنترل شناختی(132/0 = ) و کنترل محیط (125/0) در سطح اطمینان 99 درصد معنی‌دار است. https://jsp.uma.ac.ir/article_3835.html پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب امتحان دانش آموزان مقطع متوسطه منطقه3 شهر تهران انجام گرفت. روش پژوهش حاضر به صورت نیمه آزمایشی و طرح تحقیق از نوع پیش آزمون –پس آزمون با گروه کنترل بود. نمونه پژوهش 44 نفر از دانش آموزان مقطع متوسطه منطقه 3 شهر تهران بودند که به عنوان گروه نمونه به شیوه در دسترس انتخاب شدند . تمام دانش آموزان پرسشنامه اضطراب امتحان ساراسون و خودکارآمدی تحصیلی مورگان و همکاران را تکمیل کردند. با توجه به نمرات به دست آمده افراد واجد شرایط به صورت تصادفی در 2 گروه 22 نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. اعضای گروه آزمایش در 8 جلسه 90 دقیقه‌ای تحت مداخله آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس قرار گرفتند. سپس، از هر دو گروه پس آزمون گرفته شد. نتایج نشان داد که میانگین های نمره های 2 گروه در دو متغیر اضطراب امتحان و خودکارآمدی تحصیلی متفاوت است. علاوه براین، مقدار مجذور ایتا نشان دهنده اندازه ارتباط بین آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی و متغیر اضطراب امتحان ( 285/0 )و خودکارآمدی تحصیلی (102/0)است. مقایسه میانگین ها نشان می دهد که میانگین متغیر اضطراب امتحان در پس آزمون در گروه آزمایش پایین‌تر از گروه کنترل بوده، ولی، میانگین نمره های گروه آزمایش در متغیر خودکارآمدی تحصیلی از گروه کنترل بالاتر بود. شواهد حاکی از این است که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس باعث افزایش خودکارآمدی تحصیلی و کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان می شود. https://jsp.uma.ac.ir/article_4486.html هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه‌ی آموزشی هوپس (مهارت‌های تکالیف، سازمان‌دهی و برنامه‌ریزی) بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل‌ورز انجام گرفت.روش: روش پژوهش، نیمه‌‌‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه‌ی‌ آماری پژوهش را تمامی دانش‌آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی اوّل شهر اردبیل در سال‌تحصیلی 1405-1404 تشکیل می‌دادند که از میان آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای، 40 دانش‌آموز تعلّل‌ورز انتخاب شده و به طور تصادفی در گروه آزمایش (20 نفر) و گروه کنترل (20 نفر) جایگزین شدند. شرکت‌کنندگان گروه آزمایش، 12 جلسه برنامه‌ی آموزشی هوپس را دریافت نمودند و گروه کنترل به روال عادی خود ادامه دادند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌ی خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999) و مقیاس تعلّل‌ورزی تحصیلی سولومون و رات‌بلوم (1984) استفاده شد. داده‌ها با روش آماری تحلیل کوواریانس با استفاده از نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که دانش‌آموزان تعلّل‌ورز گروه آزمایش نسبت به دانش‌آموزان تعلّل‌ورز گروه کنترل در پس آزمون، به طور معناداری، از خودکارآمدی تحصیلی بیشتری برخوردار بودند و فرضیه‌ی پژوهش مبنی بر اثربخشی برنامه‌ی آموزشی هوپس بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل‌ورز، مورد تایید قرار گرفته است.نتیجه‌گیری: بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که برنامه‌ی آموزشی هوپس بر خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل‌ورز اثربخش است. لذا، توصیه می‌شود از این برنامه‌ی آموزشی به منظور افزایش خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان تعلّل‌ورز در مدارس استفاده شود.