بررسی تأثیرآموزش مهارت‌های مطالعه برنامه ریزی و مدیریت زمان و روش تمرکز و حافظه بر میزان پیشرفت تحصیلی وانگیزش پیشرفت دانش-آموزان ایرانی ساکن کشور تاجیکستان در مقطع ابتدایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مشاور تحصیلی آموزش و پرورش مدرس دانشگاه

10.22098/jsp.2019.818

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی تأثیرآموزش روش‌های مطالعه برنامه ریزی ومدیریت زمان و روش تمرکز وحافظه بر میزان پیشرفت تحصیلی وانگیزش پیشرفت دانش­آموزان ایرانی ساکن کشور تاجیکستان بود. روش پژوهش تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون چندگروهی بود. از جامعه آماری پژوهش که شامل کلیه دانش آموزان مدارس ایرانی ساکن در شهر دوشنبه تاجیکستان در مقطع ابتدایی در سال 92-1393 مشغول به تحصیل بودند، تعداد 60 دانش آموز در 3 گروه (2 گروه آزمایش و یک گروه کنترل) قرار داده شدند. دانش آموزان هر 3 گروه به پرسشنامه انگیزش پیشرفت هرمنس پاسخ داده و معدل نیمسال اول و دوم آن‌ها نیز ثبت شد و افراد گروه‌های آزمایش طی 10 هفته (10 جلسه) آموزش‌های مربوط به مهارت‌های مدنظر پژوهش را دریافت کردند. پس از مداخله، مجدداً دانش­آموزان پرسشنامه انگیزش پیشرفت را تکمیل نمودند و معدل جدید آن‌ها نیز ثبت شد. در نهایت داده‌های پژوهش با استفاده ازآزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه وتحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش روش برنامه ریزی و مدیریت زمان برمیزان پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان بی­تأثیر است اما بر انگیزش پیشرفت آن‌ها تأثیرگذار است. همچنین آموزش روش تمرکز و حافظه، بر میزان پیشرفت تحصیلی و انگیزش پیشرفت آن‌ها تأثیرگذار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Study Skills Training of Planning and Time Management, Concentration and Memory on Academic Achievement and Achievement Motivation among Iranian Elementary Students in Tajikistan

نویسنده [English]

  • J Vofouri
PhD, Education Consultant
چکیده [English]

The present research aims to examine the effect of training studying techniques including planning and time management, concentration and memory on academic achievement and achievement motivation among Iranian students in Tajikistan. To this end, using experimental approach and multi-group pre-test and post-test design, 60 students were considered in three groups (2 experimental groups and 1 control group). Hermans achievement motivation questionnaire was filled by the students in three groups and their Grade Point Average for the previous year was recorded, and the participants in experimental groups were trained during 10 sessions. After the intervention, Hermans achievement motivation questionnaire was filled by the participants and their new Grade Point Average was recorded. Finally, the data were analyzed via Multivariate analysis of covariance (MANCOVA). The results of analyses indicated that training techniques of planning and time management do not affect students'academic achievement, yet they affect achievement motivation. Furthermore, training techniques of concentration and memory affect achievement motivation and academic achievement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • academic achievement
  • achievement motivation
  • Study techniques
  • Planning and Time management
  • Concentration and Memory
ابراهیمی قوام آبادی، صغری. (1377). اثربخشی سه روش راهبرد یادگیری (آموزش دو جانبه، توضیح مستقیم و چرخه افکار) بر درک مطلب، حل مسئله، دانش فراشناخت، خودپنداره تحصیلی و سرعت یادگیری در دانش آموزان دختر دوم راهنمایی معدل پایین تر از 15 شهر تهران. پایان نامه دکتری روانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی.

احتشامی تبار، اکرم؛ مرادی، علیرضا و شهرآرای، مهرناز. (1385). اثربخشی آموزش راهبردهای برنامه ریزی عصبی-کلامی برسلامت عمومی وانگیزش تحصیلی. مجله روانشناسی، 1، 52-65.

اکبری، بهمن. (1386). روایی و اعتبار آزمون انگیزش پیشرفت هرمنس بر روی دانش آموزان دوره متوسطه استان گیلان. مجله پژوهش در برنامه ریزی درسی، 21 (16)، 73-96.

امیدوار، هدایت؛ امیدوار، خسرو و امیدوار، عظیم. (1391). تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای مدیریت زمان بر سلامت روانی و انگیزش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان. مجله روان شناسی مدرسه، 3، 6-22.

امینیان، امیر حسین و قمی زاده، اقدس. (1386). مقایسه دانش آموزان موفق و ناموفق از نظر شیوه‌های مطالعه. مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی یزد. 1، 8-14.

بلوم، بی.اس.(1982). ویژگی‌های آدمی و یادگیری آموزشگاهی. (ترجمه علی اکبر سیف، 1374). تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

بیابانگرد، اسماعیل. (1384). رابطه میان عزت نفس، انگیزه پیشرفت وپیشرفت تحصیلی دردانش آموزان سال سوم دبیرستان‌های تهران. مطالعات روانشناختی، 4 و 5، 131-144.

پاپالیا، دایان. (2004). روان شناسی رشد و تحول انسان. ترجمه قهستانی، هامایاک آوادیسیانس، حمیدرضا سهرابی، فروزنده داور پناه، افسانه حیات روشنایی و سیامک نقش بندی (1391). تهران: رشد.

تقی زاده، محمد. (1376). باد بی آرام نوجوانی (با تاکید بر تربیت و خودپنداری). اصفهان: انتشارات یکتا.

دلاور، علی. (1392). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی. تهران: انتشارات رشد.

دهقانی، غلامعلی و سلطان القرائی، خلیل. (1393). ارتباط مهارت‌های مطالعه و شیوه آمادگی برای امتحان در دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد. راهبردهای آموزش در علوم پزشکی، 1، 52-56.

رئیس سعدی، حسن. (1386). بررسی رابطه انگیزش پیشرفت، اسناد علی و پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان. پایان نامه ارشد دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی. دانشگاه علامه طباطبائی.

زمینی، سهیلا؛ حسینی نسب، سید داوود و هاشمی، تورج. (1386). اثر بخشی راهبردهای برنامه­ریزی عصبی- کلامی بر انگیزش پیشرفت و پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان. فصلنامه پژوهش در سلامت روانشناختی، 3، 51-59.

سیف، علی اکبر. (1383). روش‌های یادگیری و مطالعه. تهران: نشر دوران.

سیف، علی اکبر. (1386). روانشناسی پرورشی (روانشناسی یادگیری و آموزش). تهران: انتشارات آگاه.

شکری، امید؛ کدیور، پروین؛ فرزاد، ولی اللّه و سنگری، علی اکبر. (1385). نقش صفات شخصیت و رویکردهای یادگیری در پیشرفت تحصیلی دانشجویان. پژوهش‌های روان شناختی، 3 و 4، 71-88.

صبحی قراملکی، ناصر؛ حاجیلو، نادر و بابایی، کریم (1393). اثربخشی آموزش مهارت‌های مدیریت زمان براهمال­کاری دانش آموزان. روشها و مدلهای روانشناختی، 16، 91-101.

عیسی زادگان، علی؛ دستوری، رامین و عبدلی سلطان احمدی، جواد. (1391). بررسی اثر بخشی آموزش راهبردهای برنامه ریزی عصبی زبانی بر خودکارآمدی، اضطراب و انگیزش پیشرفت. مطالعات روانشناختی، 4، 73-94.

قدیریان، سمانه؛ موسوی­پور، سعید و اکبری چرمهینی، صغری. (1396). تأثیر بازی‌های آموزشی مبتنی بر فرایندهای شناختی بر انگیزش تحصیلی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان با مشکلات ویژه خواندن. مجله ناتوانی­های یادگیری، 7(1)، 76-99.

گانیه، رابرت میلز. (1984). شرایط یادگیری و نظریه آموزش. ترجمه جعفر نجفی زند (1374). تهران: رشد.

مصطفائی، علی. (1385). بررسی تأثیر آموزش راهبردهای فراشناختی بر منبع کنترل دانش فراشناختی و انگیزش پیشرفت در دانش آموزان پسر سال سوم راهنمایی شهرستان بوکان. تبریز: دانشگاه تبریز.

ملک پور، مختار؛ آقابابایی، سارا؛ عابدی، احمد و شوشتری، مژگان. (1392). اثربخشی آموزش حافظه­کاری برکارکردهای اجرایی و عملکرد تحصیلی دانش­آموزان با نارسایی در املا.  فصلنامه افراد استثنایی، 9، 1-19.

نریمانی، محمد و سلیمانی، اسماعیل. (1392). اثربخشی توان­بخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی(حافظه کاری و توجه) و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی. مجله ناتوانی­های یادگیری، 2(3)، 91-115.

Acharya,  N., & Joshi,  S.  (2009)  Influence  of  parents'  education  on  achievement  motivation  of adolescents. Indian Journal Social Science Researches, 6(1),72-79.

Akbari, B. (2007). Validity of motivation questionnaire of heremence on students of high school in Guilan Providence. Knowledge and Research in Educational Sciences, 21(16), 73- 96. (Persian)

Aminian, A. H., & Qomizadeh, A. (2007). Comparison of successful and unsuccessful students in terms of study methods. Journal of Yazd Medical Sciences Education Development Studies Center. 1, 8-14. (Persian)

Barrera, L. B. (2010). The effects of depression and achievement motivation on academic performance. Doctoral Dissertation, Texas A&M University.

Biggs, J.B. (1995). Assumpthions underlying to educational assessment. Curriculum Forum, 4(2),1-22.

Biyabangard, I. (2005). The relationship between self-esteem, motivation, and academic achievement in third year high school students in Tehran. Psychological Studies, 4 and 5, 131-144. (Persian)

Bloom, B.C (1982). Human characteristics and school learning. Translated by Ali Akbar Seif (1995). Tehran: University Publishing Center. (Persian)

Boehler, M. L., Schwind, C. J., & Folse, R. (2001). An evaluation of study habits ofthird-year medical students in a surgical clerkship. Am J Sur; 181(3), 268-271.

Brian W,C., & Dominik, G. (2007). Meta cognition of problem –solving strategies in brazil, India, and the united states. Journal of Cognitionand Culture, 7, 150-167.

Bruinsma, M. (2004). Motivation, cognitive processing and achievement in higher education. Journal of Learning and Instruction, 14, 549–568.

Brunstein, J. C., & Maier, G. W. (2005). Implicit and self-attributed motives to achieve: two separate but interacting needs. Journal of Personality and Social Psychology,89, 205-222.

Burhans, K. K., & Dweck, C. S. (1995). Helplessness in early childhood: The role of contingent worth. Child Development, 66, 1719-1738.

Cassidy, T., & Lynn, R. (1989). A multifactorial approach to achievement motivation: The development of a comprehensive measure. Journal of Occupational and Applied Psychology, 72, 301-311.

Chan, C. Y. (2009). Hope, participatio, and subjective well-being of people with spinal cord injuries in the community. Doctoral Dissertation, University Of Wisconsin-Madison.

Clark. L. C. (2010). Differenes in domains of achievement motivation based on gender and development group.Doctoral Dissertation, Western Carolina University.

Deci, E. L. (1971). Effects of externally mediated rewards on intrinsic motivation. Journal of Personality and Social Psychology, 18, 105-115.

Deci, E. L., Vallerand, R. J., Pelletier, L. G., & Ryan, R. M. (1991). Motivation and education: The self-determination perspective. Educational Psychologist, 26(3 & 4), 325-346.

Dehghani, Gh. A., & Sultan al-Qura'i, Kh. (2014). The relationship between study skills and exam preparation in postgraduate students. Education Strategies in Medical Sciences, 1, 52-56. (Persian)

Delaware, A. (2013). Theoretical and Practical Principles of Research in the Humanities and Social Sciences. Tehran: Roshd Publications. (Persian)

Derossis, A. M., Rosa, D. D., Schwartz, A., HaugeLS, BordageG(2004). Study habits of surgeryresidents and performance on American Boardof Surgery In-Training examinations. Am J Sur, 188 (3), 230-236.

Dweck, C. S., & Leggett, E. L. (1988). A social-cognitive approach to motivation and personality. Psychological Review, 95, 256-273.

Ebrahimi Qavam Abadi, S. (1998). The effectiveness of three learning strategies (mutual Llearning, direct explanation and cycle of thoughts) on content perception, problem solving, metacognitive knowledge, academic self-concept, and learning speed ​​in secondary grade secondary Sschool students in Tehran. PhD in Psychology, Allameh Tabataba'i University. (Persian)

Ehteshami, A., Moradi, A., & Shahrarai, M. (2006). The effectiveness of neural-verbal planning strategies training on general health and academic motivation. Journal of Psychology, 1, 52-65. (Persian)

Frager, R., Fadiman, J., McReynolds, C., & Cox, R. Ed. (1987). Motivation and personality 3rd ed: Abraham Maslow. New York: Addison-Wesley EducationalPublishers Inc.

Fullk, B. (1994). Strategies to improve studentmotivation. Intervention in school & Clinic. 30(1), 28.

Gangia, R. M. (1984). Learning Conditions and Theory of Education. Translated by Jafar Najafi Zand (1995). Tehran: Rosht. (Persian)

Ghadirian, S., Moosavipour, S., & Akbari Charmihini, S. (2017). The effect of cognitive processes-based educational games on academic motivation and academic achievement of students with special reading difficulties. Journal of Learning Disabilities, 7(1), 76-99. (Persian)

Heggestad, E. D., & Kanfer, R. (2000). Individual differences in trait motivation: Development of the Motivational Trait Questionnaire. International Journal of Educational Research, 33, 751-776.

Heyman, G. D., Dweck, C. S., & Cain, K. M. (1993). Young children's vulnerability to self-blame and helplessness: Relationships to beliefs about goodness. Child Development, 63, 401-415.

Hokoda, A., & Fincham, F. D. (1995). Origins of children's helpless and mastery achievement patterns in the family. Journal of Educational Psychology, 87, 375-385.

Isa Zadegan, A., Dastori, R., & Abdoli Sultan Ahmadi, J. (2012). The effectiveness of neural linguistic planning strategies training on self-efficacy, anxiety and progress motivation. Psychological Studies, 4, 73-94. (Persian)

Lynn, R. (1969). An achievement motivation questionnaire. British Journal of Psychology, 60(4), 529-534.

Macnamara, D.,& Penner, K.(2006). Using study skills andmotivation predict academic success. J Res Math Educ, 21(1),33-46.

Malekpour, M., Aghababai, S., Abedi, A., & Shooshtari, M. (2013). The effectiveness of working memory training on executive functions and academic performance of speech-students in spelling. Journal of Exceptional People, 9, 1-19. (Persian)

Mustafaie, A. (2006). The effect of teaching metacognitive strategies on source of metacognitive knowledge control and achievement motivation in third grade junior high school students in Bukan. Tabriz: University of Tabriz. (Persian)

Nagy, G., Trautwein, U., Baumert, J., Koller, O., & Garrett, J. (2006). Gender and course selection in upper and secondary education: Effects of academic self-concept and intrinsic value. Educational Research and Evaluation, 12, 323-345.

Narimani, M., & Soleymani, E. (2013). The effectivenes of cognitive rehabilitation on executive functions(working memory and attention ) and academic achievement in students with math learning diworder. Journal of Learning Disabilities, 2(3), 91-115. (Persian)

Omidvar, H., Omidvar, Kh., & Omidvar, A. (2012). Determining the effectiveness of time management strategies training on mental health and students' academic achievement Mmotivation. Journal of School Psychology, 3, 6-22. (Persian)

Papalia, D. (2004). The Psychology of Human Development. Translated by Ghahestani, Hamayak Avadissian, Hamid Reza Sohrabi, Forouzane Referee Referee, The Legend of the Light of Life and Siamak Naghshbandi (2012). Tehran: Growth. (Persian)

Patel, M. D. (2005). The effects of temperament and schooling on achievement motivation in first-grade children. Doctoral Dissertation, George Mason University.

Pintrich, P., & Schunk, D. (1996). Motivation in education: Theory, research & applications. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

Raies Saadi, H. (2007). Investigating the relationship between achievement motivation, causal attributions, and academic achievement in students. Graduate Thesis, Faculty of Psychology and Educational Sciences. Allameh Tabatabai University. (Persian)

Reeder. C. M. (2010). The role of trait achievement motivation and ability in predicting academic performance trajectories. Doctoral Dissertation, Michigan State University.

Ross, C.E., & Broh. B.A. (2002). The roles of self-esteem and the seconce of oersonal control in the academic achievement pocess. Sociology of Education, 4, 270-284.

Saif, A. A. (2004). Learning and study methods. Tehran: Doran Publishing. (Persian)

Saif, A. A. (2007). Breeding Psychology (Learning and Teaching Psychology). Tehran: Agah Publications. (Persian)

Settlemyer, B. J. (2010). Achievement motivation profiles of 2010 academic year graduates newberry college. Doctoral Dissertation, Oklahoma State University.

Shokri, O., Kadivar, P., Farzad, V., & Sangari, A. A. (2006). The role of personality traits and learning approaches in students' academic achievement. Psychological Research, 3 & 4, 71-88. (Persian)

Simpson, M. L., & Randall, S. N. (2000). Vocabulary development at the college level. In Reynolds, W. M., & Miller, G. E. (Eds). Handbook of psychology: Vol, 7. Educational psychology. pp, 347.

Sobhi Gharamlaki, N., Hajilo, N., & Babaei, K. (2014). The effectiveness of teaching time management skills on student performance. Psychological Methods and Models, 16, 91-101. (Persian)

Stipek, D. J. (2002). Motivation to learn. Boston:Allyn & Bacon.

Tagizadeh, M. (1997). The calm wind of adolescence (with emphasis on upbringing and self-concept). Isfahan: Yekta Publications. (Persian)

Tanaka, A., & Yamauchi, H. (2001). A model for achievement motives, goal orientations, intrinsic interest, and academic achievement. Psychological Reports, 88(1), 123-135.

Zemini, S., Hosseini Nasab, S. D., & Hashemi, T. (2007). The effectiveness of neural-verbal planning strategies on student achievement motivation and academic achievement. Journal of Research in Psychological Health, 3, 51-59. (Persian)

Zimmerman, J., & Bandura, A. (1992). Self-motivation for academic attainment: The role of self-efficacy beliefs and personal goal setting. American Educational Research Journal, 29, 663-676.