رابطه حافظه کاری، باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

2 استادیار گروه مطالعات تطبیقی در آموزش عالی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی

10.22098/jsp.2018.603

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه حافظه کاری، باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه ششم مدارس ابتدایی پسرانه شهر تهران انجام شد. جامعه آماری پژوهش حاضر که به­صورت توصیفی همبستگی صورت گرفته شامل دانش‌آموزان پسر پایه ششم مدارس ابتدایی شهر تهران در سال 1395 بود که نمونه­ای بر اساس جدول کرجسی و مورگان، متشکل از  373 دانش­آموز با استفاده از روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای براساس نواحی آموزش و پرورش شهر تهران انتخاب گردید­. برای سنجش حافظه کاری از پرسشنامه­­ حافظه فعال دانیمن و کارپنتر استفاده شد. به­منظور سنجش باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون از گویه­های مرتبط در پرسشنامه راهبردهای انگیزشی که توسط پینتریچ و دی­گروت تدوین شده است، استفاده شد و معدل پایانی دانش‌آموزان نیز به­عنوان شاخص پیشرفت تحصیلی منظور گردید. در این پژوهش، علاوه بر آمارهای توصیفی، با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون گام به گام جهت پیش­ینی رابطه حافظه کاری، باورهای خودکارآمدی تحصیلی و اضطراب آزمون  با پیشرفت تحصیلی استفاده شد. نتایج به­دست آمده نشان داد که بین پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان با نمرات حافظه کاری و باورهای خودکارآمدی تحصیلی رابطه مثبت و معنی­دار و با اضطراب آزمون رابطه منفی و معنی­دار وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که اضطراب آزمون بیش از دو متغیر دیگر در تبیین پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان تاثیرگذار است. براین اساس، لازم است تا مدارس به­طور اعم و معلمان به­طور اخص با اتخاذ راهکارهای مناسب و کاهش اضطراب آزمون، در جهت افزایش پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان گام بردارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The relationship between academic performance and working memory, self-efficacy belief, and test anxiety

نویسندگان [English]

  • A Zamani 1
  • M Pouratashi 2
1 Assistant Professor, Institute for research & planning in higher education
2 Assistant Professor, Institute for research & planning in higher education
چکیده [English]

          The aim of this study was to examine the relationship between academic performance and the variables of working memory, self-efficacy belief, and test anxiety. The population of this descriptive-correlational study consisted of male students studying at 6th grade elementary school in Tehran. According to Krejcie and Morgan, 373 students were selected, using cluster random sampling. Daneman and Carpenter questionnaire was administered to assess students’ working memory. Pintrich and De Groot learning questionnaire was administered to assess students’ educational self-efficacy belief and test anxiety. In addition, students’ grade point average was used as the indictor of academic performance. In this study, in addition to measures of central tendency and measures of dispersion, Pearson correlation and stepwise regression were used to predict the relationship between academic performance and the independent variables. The result indicated that there were positive and significant relationship between academic performance and the variables of working memory and self-efficacy belief, and negative and significant relationship between academic performance and test anxiety. Regression analysis showed that test anxiety had a greater effect on the dependent variable. Therefore, it is imperative that schools and teachers use appropriate strategies to reduce test anxiety and improve academic performance of students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Working memory
  • self-efficacy belief
  • test anxiety
  • academic performance
  • 6th grade students
استرنبرگ، رابرت، جی. (2000). روان شناسی شناختی. ترجمة مریم وفایی (1385). انتشارات دانشگاه تربیت مدرس.

اسدزاده، حسن (1388). بررسی رابطه ظرفیت حافظه فعال و عملکرد تحصیلی میان دانش‌آموزان پایه سوم راهنمایی شهر تهران. فصلنامه تعلیم و تربیت، 25(1)، 69-53.

اکبری بورنگ، محمد و امین یزدی، امیر(1388). باورهای خودکارآمدی و اضطراب امتحان در دانشجویان دانشگاه­های آزاد خراسان جنوبی. افق دانش؛ فصلنامه علوم پزشکی و خدمات درمانی گناباد، 15(3)، 70-77.

بختیارپور، سعید؛ حافظی، فریبا؛ بهزادی شینی، فاطمه (1389). رابطه بین جایگاه مهار، کمالگرایی و خودکارآمدی با اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی در دانشجویان. مجله­ یافته های نو در روان‌شناسی، 3، 52-35 .

بیابانگرد، اسماعیل (1384). روان‌شناسی تربیتی (روان‌شناسی آموزش و یادگیری). تهران: ویرایش.

پینتریچ، پال­آر؛ شانک، دیل­اچ. (2002). انگیزش در تعلیم و تربیت (نظریه­ها، تحقیقات و راهبردها). ترجمه مهرناز شهرآرای، (1386). تهران: علم.

تمنایی فر، محمدرضا؛ گندمی، زینب. (1390). رابطه انگیزه پیشرفت با پیشرفت تحصیلی در دانشجویان. فصلنامه راهبردهای آموزش، (1)، 19-15.

رضایی، سعید و بوستان زر، رعنا (1396). طراحی برنامه مداخله‌ای توجه متمرکز و تقسیم‌شده و بررسی اثربخشی آن بر هوشبهر حافظه فعال در کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 7(1)، 25-7.

رجبی، سعید؛ ابوالقاسمی، عباس و عباسی، مسلم(1391). نقش عزت‌نفس و اضطراب امتحان در پیش‌بینی رضایت از زندگی دانش‌آموزان پسر دارای اختلال ریاضی. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 1(3)، 62-42.

 زحمتکش، زینب؛ حسینی نسب، داوود؛ سعادتی شامیر، ابوطالب. (1394). بررسی رابطه حافظه کاری و بهره هوشی با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دختر یک زبانه و دوزبانه دبیرستان­های تهران.  نشریه علمی-پژوهشی آموزش و ارزشیابی، 8(32)، 133-111.

سعادتی شامیر، ابوطالب؛ کیامنش، علیرضا؛ کدیور، پروین؛ حمیدی، منصورعلی. (1389). بررسی رابطه حافظه کاری با عملکرد خواندن و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پسر یک زبانه و دوزبانه. فصلنامه نوآوری­های آموزشی، 35(9)، 57-41.

سیف، علی اکبر.(1387). روان‌شناسی پرورشی نوین (روان‌شناسی یادگیری و آموزش). تهران: نشر دوران.

شریفی، علی اکبر؛ زارع، حسین و حیدری، میترا (1392). مقایسه حافظه‌ی فعال بین دانش‌آموزان نارساخوان و دانش‌آموزان عادی. مجله ی ناتوانی‌های یادگیری، (3) 2، 17-6.

کریمی، سمیه و عسکری، سعید(1392). اثربخشی آموزش راهبردهای حافظه­ی فعال ­ بر بهبود عملکرد خواندن دانش‌آموزان  نارساخوان. مجله ی ناتوانی­های یادگیری، 3(1)، 79-90.

قمری گیوی، حسین؛ نریمانی، محمد و محمودی، هیوا (1391). اثربخشی نرم افزار پیشبرد شناختی بر کارکردهای اجرایی، بازداری پاسخ و حافظه کاری کودکان دچار نارساخوانی و نقص توجه. مجله ی ناتوانی های یادگیری، 5(3)، 1-13.

علایی خرایم، رقیه؛ نریمانی، محمد و علایی خرایم، سارا ( 1391 ). مقایسه باورهای خودکارآمدی و انگیزه ی پیشرفت در میان دانش‌آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری. مجله ی ناتوانی‌های یادگیری، 1(3)، 85-104.

عزیزی نژاد، بهاره (1394). رابطه انواع حافظه با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان ابتدایی دارای ناتوانی­های یادگیری. دوفصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری. 3(5)، 32-41.

مجتبی­زاده، محمد (1385). بررسی رابطه بین حافظه فعال، میزان اضطراب و پیشرفت تحصیلی در بین
دانش‌آموزان پسر سال سوم دبیرستان­های شهر زنجان، دانشگاه علامه طباطبایی: پایان نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی.

ممبینی، شریف؛ مکتبی، غلامحسین و بهروزی، ناصر(1394). تأثیر خودکارآمدی تحصیلی و فراشناخت بر اضطراب امتحان و رفتار کمک طلبی تحصیلی در دانش‌آموزان پسر سال سوم دبیرستان. دانش و پژوهش در روا نشناسی کاربردی، 16 (3)، 48-42.

محمودعلیلو، مجید؛ موحدی، یزدان و علیزاده گورادل، جابر (1392). تعیین رابطه‌ی حالت‌های فراشناختی، سودمندی ادراک شده و تأکیدات هدفی والدین با پیشرفت تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به ناتوانی یادگیری. مجله‌ی ناتوانی‌های یادگیری، 1(3)، 109-91.

نریمانی، محمد و سلیمانی، اسماعیل(1392). اثربخشی توان بخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی (حافظه کاری و توجه) و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی. مجله‌ی ناتوانی های یادگیری، 2(3)، 115-91.  

نریمانی، محمد؛ خشنودنیای چماچایی، زاهد، عادل و ابوالقاسمی، عباس (1392).  نقش درک حمایت معلم در پیش بینی خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان دارای ناتوانی یادگیری. مجله ی ناتوانی های یادگیری، 3(1)، 110-128.

نریمانی، محمد و وحیدی، زهره (1392). مقایسۀ نارسایی هیجانی، باور‌های خودکارآمدی و عزت نفس در میان دانش‌آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری. مجله ی ناتوانی‌های یادگیری، 3(1)،91-78.

یگانه ایرانی، روجا (1385). بررسی رابطه بین حافظه فعال، خلاقیت و پیشرفت تحصیلی در بین دانش‌آموزان پایه پنجم ابتدایی آمل، دانشگاه علامه طباطبایی: پایان­نامه کارشناسی ارشد علوم تربیتی.

Alaei Kharaem, R., Narimani ,M. & Alaei kharaem, S. (2012). A comparison of self-efficacy beliefs and achievement motivation in students with and without learning disability. Journal of Learning Disabilities, 1 (3), 85-104. (Persian)

Akbari Burang, M. & Amin Yazdi, A (2009). Self-efficacy beliefs and test anxiety in students of Azad universities of South Khorasan. Knowledge Horizon. Gonabad Journal of Medical Sciences, 15 (3), 70-77. (Persian).

Alloway, T. P., & Alloway, R. G. (2010). Investigating the predictive roles of working memory and IQ in academic attainment. Journal of Experimental Child Psychology, 106, 20–2.

Alloway, T. P., Gathercole, S. E., Kirkwood, H. J. & Elliott, J. E. (2009). The cognitive and behavioral characteristics of children with low working memory. Journal of Child Development, 80, 606-621.

Asadzadeh, H. (2009). Investigating the relationship between active memory capacity and academic performance among students of third grade secondary school in Tehran. Quarterly Journal of Education, 25 (1), 53-69. (Persian).

Azizi Nezhad, B (2015). The relationship between types of memory with academic achievement in elementary students with learning disabilities. Journal of cognitive strategies in learning, 3 (5). (Persian).

Bakhtiarpour, S., Hafezi, F., Behzad Shini, F (2010). Relationship between the place of inhibition, perfectionism and self-efficacy with exam anxiety and academic performance in students. Journal of New Findings in Psychology, 3, 52-35. (Persian).

Bandura, A., & Schuk, D. H. (2004). Culturing competence, self-efficacy and intrinsic interest throughproximal self motivation. Journal of Personality & Physiology, 41(3), 586- 598.

Barrows, J., Dunn, S. & Carrie, S. (2013). Anxiety, self-efficacy, and college exam grades. Universal Journal of Educational Research, 13, 204-208.

Beckmann, B., Holling, H., Kuhn, Juhn, J.T. (2007). Reliability of verbal numerical
working memory task. Personality and Individual Differences, 21.

Best, J. R. & Miller, P. H. (2010). A developmental perspective on executive function.
Child Development, 81(6). 1641-1660.

Biabangard, I (2005). Educational Psychology (Psychology of Education and Learning). Tehran: virayesh. (Persian).

Blair,c. & Rezza, R.P. (2007). Relating effortful control, executive function and self belief understanding to emerging math in kindergarten. Journal of Child Development, 78, 647-663.

Brittany, Ch. S. (2010). Mathematics Anxiety, Working Memory, and Mathematics Performance: Effectiveness of a Working Memory Intervention on Reducing Mathematics Anxiety. Dissertation Submitted. In: Partial Fulfillment of the Requirements for the Ph.D. at the University of Miami Oxford.

Carretti, B., Cornoldi, C., De Beni, R. & Romano. M (2005). Updating in working memory: A comparison of good and poor comprehend. Journal of Experimental Child Psychology, 91, 45-66.

Couillet, J., Soury, S., Lebornec, G., Asloun, S., Joseph, P. A., Mazaux, J. M. & et al. (2010). Rehabilitation of divided attention after severe traumatic brain injury: A randomized trial. Neuropsychological Rehabilitation, 20(3), 321-339.

Dalgleish T., Williams, J. M. G., Golden, A. J., Perkins, N., Feldman-Barrett, L. &Barnard, P. J. (2007). Reduced specificity of autobiographical memory and depression: The role of executive control. Journal of Experimental Psychology: General, 136, 23–42.

Daneman, M. & Carpenter, P. A. (1980). Individual Differences in Working Memory and Reading, Journal of Verbal Learning and Verbal Behaviour, 19, 450-466.

Engel, P. M. J., Heloisa Dos Santos, F., & Gathercole, S. E. (2008). Are working memory measures free of socio-economic influence? Journal of Speech. Language and Hearing Research, 51, 1580–1587.

Ghamari Givi, H., Narimani, M . & Mahmoodi, H. (2012). The effectiveness of cognition-promoting software on executive functions, response inhibition and working memory of childern with dyslexia and attention dificit/ hyperactivity disorders. Journal of Learning Disabilities, 1(2), 98-115. (Persian).

Gathercole, S. E. & Pickering, S. J. (2000). Working memory deficits in children with low achievement in the national curriculum at 7 years of age. British Journal of Educational Psychology, 70: 177-194.

Gathercole, S. E., Alloway, T. P., Willis, C. & Adams, A. M. (2006). Working memory in children with reading disabilities. Journal of Experimental Child Psychology, 93, 265–281.

 Gathercole, S. E.; Pickering, S. J.; Knight, C. & Stegmann, Z. (2004). Working memory skills and educational attainment: Evidence from National Curriculum assessments at 7 and 14 years of age. Applied Cognitive Psychology, 18, 1-16.

Gropper, R., J. & Tannock, R. (2009). A Pilot Study of Working Memory and Academic Achievement in Students with ADHD. Journal of Attention Disorders, 12, 6, 574-581.

Higa, C.K., & Daleiden, E.L. (2007). Social anxiety and cognitive biases in non-referred children: The interaction and the rate interpretation biases. Journal of Anxiety Disorder, 99(3), 109- 115.

Karimi, S. & Askari, S. (2013). The effectiveness of working memory strategies training on improvement of  reading performance in students with dyslexia. Journal of Learning Disabilities.3(1),79-90. (Persian).

Lindsay, R. L., Tomazic, T., Levine, M. D. & Accardo, P. J. (2001). Attentional function as measured by a continuous performance task in children with dyscalculia. Journal of Developmental & Behavioral Pediatrics, 22(5), 287-292.

Mattison, R. E., & Mayes, S. D. (2012). Relationships between learning Disability, executive function, and psychopathology in children with ADHD. Journal of Attention Disorder, (2), 138-46.

Meyer M. L., Salimpoor, V. N., Wu S. S., Geary D. C. & Menon V. (2010). Differential contribution of specific working memory components to mathematics achievement in 2nd and 3rd graders. Learning and Individual Differences, 20(2), 101 –109.

Milton, J. D. (2008). Working Memory and Academic Learning: Assessment and Intervention. NewJersey, John wiley and sons.

Moenikia. M. & Zahed-Babelan. A. (2010). A study of simple and multiple relations between mathematics attitude, academic motivation and intelligence quotient with mathematics achievement. Social and Behavioral Sciences, 2(2), 1537–1542.

Mojtaba Zadeh, M (2006). Study of the relationship between active memory, degree of anxiety and academic achievement among third year students of high school students in Zanjan city, Allameh Tabatabaei University: Master's Degree in Educational Sciences. (Persian).

Mahmood Aliloo, M., Movahedi, Y. & Alizadeh Goradel, J. (2013). Relationship of metacognition modes, perceived benefits, and parental goals confirmation on academic acheivments in students with learning disability. Journal of learning disability, 3(1), 91-109.

Narimani, M. & Soleymani, E. (2013). The effectiveness of cognitive rehabilitation on executive functions (working memory and attention) and academic achievement in students with math learning disorder. Journal of Learning Disabilities, 2(3), 91-115. (Persian).

Narimani, M., Khoshnoodi nia chamachaee, B., Zahed, A., & Abolghasemi, A. (2013). The role of teacher support in predicting academic self-efficacyof students with physical disabilities. Journal of Learning Disabilities, 1(3), 109-127. (Persian).

Narimani, M., & Vahidi, Z. (2013). To compare emotional disorders, self-efficacy beliefs and self-esteem among students with and without learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 2(3), 78-91. (Persian).

Nie, Y., Lau, S. & Liau, K.A. (2011). Academic self efficacy in moderating the relation between task importance and test anxiety. Learning and Individual Differences, 21, 736-741.

Olesen, P. J., Westerberg, H., & Klingberg, T. (2004). Increased prefrontal and parietal activity after training of working memory. Nature Neuroscience, 7, 75–79.

Pennington, B.F. (2009). Diagnosing learning disorders: A neuropsychological framework. New York: Guilford Press.

Pintrich, P., & De Groot, E. (1990). Motivational and self-regulated learning components of classroom academic performance. Journal of Educational Psychology, 82, 33-40.

Pintrich, P; & Shank, D. (2002). Motivation in education (theory, research, and strategies). Translated by M. Shahraari, (2007). Tehran: elm. (Persian).

Premuzic, T. & Furnham, A. (2003). Personality traits and academic examination
performance. European Journal of Personality, 17, 237-250

Repovs, G., & Baddeley, A.D. (2006). The multi – Component model of working memory: exploration in experimental cognitive psychology. Journal of experimental cognitive psychology, 139, 5-21.

Rezaei, S. & Boustanzar, R (2018). Developing intervention program focused and divided attention and investigating its effectiveness on working memory IQ in children with specific learning disorder. Journal of Learning Disabilities, 7(1), 7-25. (Persian).

Rajabi S, Abolghasemi A, Abbasi M. Investigating the Role of Self-esteem and Test Anxiety in Prediction of Life Satisfaction among the Mail Students with Dyscalculia. Journal of Learning Disabilities.2002; 1(3): 46-62.(Persian).

Sharifi, A.A., Zare, H. & Heidari, M. (2013). The comparison between working memory of the students with and without dyslexia. Journal of Learning Disabilities, 2 (3), 6-17.

Sa'adati Shamir, A; Kiyamanesh, A; Kadivar, P; Hamidi, M. (2010). Study of relationship between working memory and reading performance and academic achievement of single and bilingual male students. Quarterly Journal of Educational Innovations, 35 (9). (Persian).

Sarason, S.B., & Mandler, G. (1952). Some correlates of test anxiety. Journal of Abnormal and Social Psychology, 48, 810-817.

Schmeichel, B. J., & Demaree, H. A. (2010). Working memory capacity and Spontaneous emotion regulation: High capacity facilitates self-enhancement in response to negative feedback. Emotion, 10, 739–744.

Schmeichel, B.J., Volokhov, R.N., & Demaree, H.A. (2008). Working memory capacity and the self-regulation of emotional expression and experience. Journal of Personality and Social Psychology, 95, (6), 1526-1540.

Schunk, D.H. (2008). Metacognition, self-regulation, and self-regulated learning: Research recommendations. Educational Psychology Review, 20, 463-467.

Seif, A. (2008). New Educational Psychology (Psychology of Learning and Education). Tehran: Duran. (Persian).

Shelton, J. T., Elliott, E. M., Hill. B. d., Matthew. R. c., & Gouvier. W, d. (2009). A comparison of laboratory and clinical working memory testes and their prediction of fluid intelligence. Journal of Intelligence, 364 (491-523).

Strenberg, R. J. (2000). Cognitive Psychology. Translated by Maryam Vafa'i (2006). Tarbiat Modares University Press. (Persian).

Swanson, H. L., & O’Connor, R. (2009). The Role of Working Memory and Fluency Practice on the Reading Comprehension of Students Who Are Dysfluent Readers. Journal of Learning Disabilities, 42, 6548-575.

Swanson, H. L., Kehler, P., & Jerman, O. (2010). Working memory, strategy Knowledge, and strategy instruction in children with reading disabilities. Journal of Learning Disabilities, 43 (1), 24-47.

Swanson, H.L., Trainin, G., Necoechea, D. M. & Hammill, D. D. (2003).
Rapid naming, phonological awareness, and reading: A meta-analysis of the correlation evidence. Review of Educational Research, 73, 407–440

Tamannaifar, M; & Gandomi, Z. (2011). Relationship between Achievement Motivation and Academic Achievement in Students. Quarterly Journal of Educational Strategies, (1), 15-19. (Persian).

Thorn, A. & page, M. (2009). Interaction between short term memory and long term memory in verbal Learning. New York: Guilford

Yegane Irani, R. (2006). The study of the relationship between active memory, creativity and academic achievement among the students of the fifth grade elementary school of Amol, Allameh Tabatabaei University: Master's Degree in Educational Sciences. (Persian).

 zahmatkesh, Z, Hosseini Nasab, D, Saadati Shamir, A. (2015). Investigating the relationship between work memory and IQ with academic achievement among female high school students in single and bilingual school in Tehran. Journal of Education and Evaluation, 8 (32), 111-133. (Persian).

Zimmerman, B.J. & Cleary, T.J. (2006). Adolescents’ development of personal agency: The role of self-efficacy beliefs and self-regulatory skill. In: F. Pajares & T.C. Urdan (Eds.), Self-efficacy beliefs of adolescents: A volume in adolescence and education. (pp. 45-69). Greenwich, CT: Information Age.