نقش میانجی خودکارآمدی تحصیلی در رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت با انگیزش پیشرفت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه خلیج فارس

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه خلیج فارس

10.22098/jsp.2019.812

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطه‌ای خودکارآمدی در رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت بر انگیزش پیشرفت دانش‌آموزان انجام شد. طرح این پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. به این منظور 308 نفر از دانش‌آموزان پایه نهم شهرستان سلماس (150 پسر و 158 دختر) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و به مقیاس‌های خودکارآمدی عمومی شرر، هوش هیجانی شات، خلاقیت عابدی و انگیزش پیشرفت هرمنس پاسخ دادند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که بین هوش هیجانی و خلاقیت با خودکارآمدی رابطه مثبت و معنادار و هم‌چنین رابطه معناداری بین هوش هیجانی و خلاقیت با انگیزش پیشرفت از طریق میانجی‌گری خودکارآمدی به دست آمد. نتایج مدل معادلات ساختاری نشان از برازندگی مدل مفروض تحقیق داشت. با توجه به یافته‌ها می‌توان گفت که خودکارآمدی نقش واسطه‌ای در رابطه بین هوش هیجانی و خلاقیت با انگیزش پیشرفت دارد. براین اساس با در نظرگرفتن متغیرهایی چون نقش هوش هیجانی، خلاقیت و خودکارآمدی می‌توان میزان انگیزش پیشرفت دانش‌آموزان را ارتقاء بخشید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The mediating role of Academic Self-Efficacy in the relationship between Emotional Intelligence, Creativity and Achievement Motivation

نویسندگان [English]

  • Y Dehghani 1
  • S.A Afshin 2
  • F S. Hoseini 1
  • M Saede 2
1 Assistant Professor of Psychology, Persian Gulf University
2 M.Sc. Student of Educational Psychology, Persian Gulf University
چکیده [English]

Self-efficacy is defined as person’s confidence in relation to his/her abilities and this confidence has an important role in one's success and failures. This study aimed to investigate the mediating role of self-efficacy in the relationship between emotional intelligence and creativity with achievement motivation of students. This research is a descriptive-correlational study. For this purpose, 308 ninth grade students from Salmas city were selected by cluster sampling. General self-efficacy of Sherer, emotional intelligence of Shot, creativity of Abedi and achievement motivation of Hermens questionnaires were administered among the participants. To analyze the data, structural equation modeling was used. The results showed that there is significant positive relationship between emotional intelligence and creativity with self-efficacy. Also, there is significant positive relationship between emotional intelligence and creativity with achievement motivation through the mediation of self-efficacy. Moreover, the results of structural equation modeling indicated the fitness of research models. According to the findings, it can be said that self-efficacy mediates the relationship between emotional intelligence and creativity with achievement motivation. On this basis, and by taking into account the variables such as emotional intelligence, creativity and self-efficacy, we can improve students’ achievement motivation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • academic self-efficacy
  • Emotional intelligence
  • Creativity
  • achievement motivation
البرزی، شهلا و سیف، دیبا. (1382). بررسی رابطه باورهای انگیزشی راهبردهای یادگیری و برخی از عوامل جمعیتی با پیشرفت تحصیلی گروهی از دانشجویان علوم انسانی در درس آمار. مجله علوم اجتماعی و انسانی شیراز، 37(3)، 73-82.

پاشاشریفی، حسن؛ شریفی، نسترن و تنگستانی، یلدا. (1392). پیش بینی پیشرفت تحصیلی از روی خودکارآمدی، خودتنظیمی و خلاقیت دانشجویان دانشگاه آزاد رودهن. فصلنامه تحقیقات مدیریت آموزشی، 4(4)، 157-178.

حاجلو، ناصر و عیوضی، خدیجه. (1394). اثربخشی آموزش هوش هیجانی بر مدیریت زمان و خودکارآمدی دانش‌آموزان. مطالعات روان‌شناختی، 11(3)، 79-98.

حجازی، الهه و نقش، زهرا. (1386). رابطه خودکارآمدی ریاضی، سودمندی ادراک شده ریاضی و راهبردهای خودتنظیمی با پیشرفت ریاضی در دانش آموزان: یک مقایسه جنسیتی. مجلهمطالعاتزنان، 1(2)، 84-102.

حسینی فاطمی، آذر؛ پیشقدم، رضا و ناور، صفورا. (1389). تأثیر و نقش کلاس‌های آموزش زبان انگلیسی در افزایش هوش هیجانی و سازه‌های مربوط،مجلهمطالعاتزبانوترجمه، 1(2)، 1-17.

دائمی، حمید رضا و مقیمی بارفروش، فاطمه. (1383). هنجاریابی آزمون خلاقیت. تازه‌های علوم شناختی، 6(3 و 4)، 1-8.

روحی، قنبر؛ آسایش، حمید؛ بطحایی، احمد؛ شعوری‌بیدگلی، علیرضا؛ به ادله، محمدتقی و رحمانی، حسین. (1392). ارتباط خودکارآمدی و انگیزه تحصیلی در بین گروهی از دانشجویان علوم پزشکی. مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پژشکی یزد، 8(1)، 45-51.

زینلی‌پور، حسین؛ زارعی، اقبال و زندی‌نیا، زهره. (1388). خودکارآمدی عمومی و تحصیلی دانش‌آموزان و ارتباط آن با عملکرد تحصیلی. پژوهش‌نامه مطالعات روانشناسی تربیتی، 6(9)، 13-28.

صادقی مال امیری، منصور و رئیسی، محبت. (1389). ارائه مدل مفهومی برای سنجش خلاقیت. نشریهتوسعه انسانی پلیس، 7 (30)، 97-112.

صالح صدق‌پور، بهرام و عظیمی، نصرت. (1393). مدل‌یابی رابطه ساختاری خودتنظیمی تحصیلی و هوش هیجانی بر پیشرفت تحصیلی با میانجی گری خودکارآمدی. مجله روان‌شناسی مدرسه، 3(4)، 73-91.

 
علایی خرایم، رقیه؛ نریمانی، محمد و علایی خرائم، سارا. (1391). مقایسه­ی باورهای خودکارآمدی و انگیزه پیشرفت در میان دانش­آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری. مجله ناتوانی­های یادگیری، 1(3)، 85-104.

قراباغی، حسن؛ امیرتیموری، محمد حسن و مقامی، حمیدرضا. (1390). بررسی رابطه بین خلاقیت با خودکارآمدی رایانه‌ای در دانشجویان کارشناسی رشته تکنولوژی آموزشی دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی. ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 1(2)، 151-178.

نریمانی، محمد؛ خشنودنیای چماچائی، بهنام؛ زاهد، عادل و ابوالقاسمی، عباس. (1392). نقش درک حمایت معلم در پیش بینی خودکارآمدی تحصیلی دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیریمجله ناتوانی­های یادگیری، 3(1)، 109-127.

نریمانی، محمد و وحیدی، زهره. (1392). مقایسه­ی نارسایی هیجانی، باورهای خودکارآمدی و عزت­نفس در میان دانش آموزان با و بدون ناتوانی­یادگیری. مجله ناتوانی­های یادگیری، 3(2)، 78-91.

 

Agnoli, S., Mancini, G., Pozzoli, T., Baldaro, B., Russo, P. M., & Surcinelli, P. (2012).The interaction between emotional intelligence and cognitive ability in predicting scholastic performance in school-aged children. Personality and Individual Differences, 53(5), 660–665.

Akduman, G., Hatipoğlu, Z., & Yuksekbilgili, Z. (2015). A research about emotional intelligence on generations. International Journal of Advanced Multidisciplinary Research and Review3(4), 124-133.

Alaei Kharaem, R., Narimani, M., & Alaei Kharaem, S. (2012). A comparison of self-efficacy beliefs and achievement motivation in students with and without learning disability. Journal of Learning Disabilities, 1(3), 85-104. (Persian)

Alborzi, S., & Seif, D. (2003). Relation among motivational beliefs learning strategies and some demographic factors humanities academic achievement of students in statistics. Journal of Social Sciences and Humanities Shiraz, 37(3), 73-82. (Persisn)

Andresen, B. B. (2017). The missing link between student capabilitiesand motivation: Perceived self-efficacy. GSTF Journal on Education4(2), 1-5.

Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215.

Chan, D. W. (2004). Perceived emotional intelligence and self-efficacy among Chinese secondary school teachers in Hong Kong. Personality and Individual Differences36(8), 1781-1795.

Ciarrochi, J., Dean, F. P., & Anderson, S. (2002). Emotional intelligence moderates the relationship between stress and mental health. Personality and Individual Differences, 32, 197- 209.

Ciarrochi, J., Deane, F. P., Wilson, C. J., & Rickwood, D. (2002). Adolescents who need help the most are the least likely to seek it: The relationship between low emotional competence and low intention to seek help. British Journal of Guidance and Counselling30(2), 173-188.

Costelloe, T. M. (2007). Hume's phenomenology of the Imagination. Journal of Scottish Philosophy5(1), 31-45.

Daemi, H. R., & Moghimi Barforoush, F (2004). Standardization of creativity test. Cognitive Science News, 6(3&4), 1-8. (Persian)

Elliott, J. W., Thevenin, M. K., & Bigelow, B. F. (2017). Promoting CM student success: Establishing an academic performance benchmark given construction-education self-efficacy, motivation and planned behavior. International Journal of Construction Education and Research, 13(4), 284-298.

Gharabaghi, H., Amir Teimuri, M. H., & Maghami, H. R. (2011). The relationship between creativity and computer self-efficacy undergraduate degree in educational technology faculty of psychology and educational sciences, Allameh Tabatabai University. Initiative and Creativity in the Humanities, 1(2), 151-178. (Persian)

Goleman, D. (2001). An EI-based theory of performance. Consortium for Research on Emotional Intelligence in Organizations, 1, 27-44.

Greven, C., Chamorro-Premuzic,T., Arteche, A., & Furnham, A. (2008). Ahierarchical integration of dispositional determinants of general health in students: The big five, trait emotional intelligence and humour style. Journal of Personality and Individual Differences. 44,1562-1573.

Gumora, G., & Arsenio, F. (2002). Emotionality, emotion regulation, and school performance inmiddle school children. Journal of School Psychology, 40(5), 395-413.

Hajloo, N., & Eyvazi, K. (2015). The effectiveness of emotional intelligence training on student's time management. Psychological Studies Faculty of Education and Psychology, Alzahra University, 11(3), 79-98. (Persian)

Hansenne, M., & Legrand, J. (2012). Creativity, emotional intelligence, and school performance in children. International Journal of Educational Research, 53, 264–268.

Hee Kim, K. (2011). The creativity crisis: The decrease in creative thinking scores on the torrance tests of creative thinking. Creativity Research Journal. 23(4): 285–295.

Hejazi, E., & Naghsh, Z. (2007). The relationship between mathematics self-efficacy, perceived usefulness of mathematics and mathematics achievement in students' self-regulation strategies: a gender comparison. Journal of Women (Women's Studies), 1(2), 84-102. (Persian)

Hermans, H. J. (1970). A questionnaire measure of achievement motivation. Journal of Applied Psychology54(4), 353.

Hseini Fatemi, A., Pisshghadam, R., & Navari, S. (2010). The impact and role of english language training courses in Emotional Intelligence and related structures. Language and Translation Studies, 1(2), 1-17. (Persian)

Kahyaoglu, M. (2013). A comparison between gifted students and non-gifted students' learning styles and their motivation styles towards science learning. Educational Research and Reviews8(12), 890-896.

Maddux, J. E. (2002). Stopping the “Madness”: Positive Psychology and Deconstructing the Illness Ideology and the DSM: The Oxford Handbook of Positive Psychology (2 Ed).

Malik, F., & Shujja, S. (2013). Emotional intelligence and academic achievement: Implications for children’s performance in schools. Journal of the Indian Academy of Applied Psychology, 39(1), 51-59.

Malka, A., & Covington,  M. V. (2005). Perceiving school performance as instrumental to future goal attainment: Effects on graded performance. Contemporary Educational Psychology, 30(1), 60-80.

Mayer, J. D., Salovey, P., &Caruso, D. R. (2004(. Emotional intelligence: Theory finding, and implication, Psychological Inquiry, 15,197-215.

Narimani, M., Khoshnoodnia Chomachaei, B., Zahed, A., & Abolghasemi, A. (2013). The role of perceived teacher support in predicting academic self-efficacy in students with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 3(1), 109-127. (Persian)

Narimani, M., & Vahidi, Z. (2014). A comparison of alexithymia, self-efficacy and self-esteem in students with and without learning disability. Journal of Learning Disabilities, 3(2), 78-91. (Persian)

Pajares, F. (1997). Current directions in self-efficacy research. Advances in motivation and achievement, 10(149), 1-49.

Pashasharifi, H., Sharifi, T., & Tangestani, Y. (2013). Prediction of educational improvement based on self-efficacy, self-regulation and creativity in students on Rodehen University. Educational Administration Research Quarterly, 4(4), 157-178. (Persian)

Petrides, K. V., & Furnham, A. (2001). Trait emotional intelligence: Psychometric investigation with reference to established trait taxonomies. European journal of personality15(6), 425-448.

Petrides, K. V., Chamoro-Premuzic, T., Frederickson, N., & Furnham, A. (2006). Explaining individual differences in scholastic behavior and achievement, British Journal of Educational Psychology, 75, 239-255.

Petrides, K. V., Frederickson, N., & Furnham, A. (2004). The role of trait emotiona intelligencein academic performance and deviant behavior at school, Personality and Individual Differences, 36, 277_293.

Rathi, N., & Rastogi, R. (2008). Effect of emotional intelligence on occupational self-efficacy. Journal of Applied psychology, 88(1), 87-89.

Roohi, Gh., Asayesh, H., Bathai, S. A., Shouri Bidgoli, A. R., Badeleh, M. T., & Rahmani, H. (2013). The relationship between self-efficacy and academic motivation among students of medical sciences. Journal of Medical Education and Development, 8(1),45-51. (Persian)

Sadeghi Mal Amiri, M., & Reeisi, M. (2010). A conceptual model to measure creativity. Police Journal of Human Development, 7(30), 97-111. (Persian)

Saleh Sedghpour, B., & Azimi, N. (2014). Structural equation modeling of the relationship self – regulation and emotional intelligence on academic achievement in mathematics with mediation of self-efficiency. Journal of school psychology, 3(4), 73-91. (Persian)

Salovey, P., & Mayer, J. D. (1990). Emotional intelligence. Imagination, cognition and personality9(3), 185-211.

Schutte, N. S., & Malouff, J. M. (1998). Measuring emotional intelligence and related constructs. Levinston: Mellen Press.

Sherer, M., Maddux, J. E., Mercandante, B., Prentice-Dunn, S., Jacobs, B., & Rogers, R. W. (1982). The self-efficacy scale: Construction and validation. Psychological reports51(2), 663-671.

Snyder, C. R., & Lopez, S. J. (2009). Oxford handbook of positive psychology. Oxford University Press: USA.

Sternberg, R. J. (2012). The assessment of creativity: An investment-based approach. Creativity research journal24(1), 3-12.

Walker, C. O., Greene, B. A., & Mansell, R. A. (2006). Identification with academics, intrinsic/extrinsic motivation, and self-efficacy as predictors of cognitive engagement. Learning and individual differences16(1), 1-12.

Yusuf, M. (2011). Investigating relationship between self-efficacy, achievement motivation, and self-regulated learning strategies of undergraduate Students: A study of integrated motivational models. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 15, 2614–2617.

Zeinali Pour, H., Zarei, E., Zandi Nia, Z. (2009). General and academic self-efficacy of students and its relationship with academic performance. Journal of Educational Psychology, 6(9), 13-28. (Persian)