اثربخشی آموزش هوش معنوی بر سازگاری اجتماعی، ناگویی خلقی و خودشناسی انسجامی در دانش‌آموزان طلاق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناسی ارشد روان شناسی عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی

10.22098/jsp.2020.1074

چکیده

 هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش هوش معنوی بر سازگاری اجتماعی، ناگویی خلقی و خودشناسی انسجامی دانش­آموزان طلاق بود. پژوهش حاضر آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه دانش‌آموزان طلاق مشگن شهر در مقطع متوسطه (دوره اول) در سال 95-1394 تشکیل می­دادند. نمونه این تحقیق مشتمل بر 32 دانش­آموز از جامعه مذکور بود. برای انتخاب نمونه از روش نمونه‌گیری تصادفی استفاده شد.  آزمودنی‌ها به طور تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. برای جمع­آوری داده­ها از مقیاس سازگاری اجتماعی، ناگویی خلقی تورنتو و خودشناسی انسجامی استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که بین دو گروه دانش‌آموزان آزمایش و گروه کنترل تفاوت معناداری وجود دارد، بدین معنی که سازگاری اجتماعی، ناگویی خلقی و خودشناسی انسجامی دانش‌آموزان گروه آزمایش بعد از آموزش هوش معنوی بهبود یافته است (01/0>P). بنابراین توجه به اثربخشی آموزش هوش معنوی بر سازگاری اجتماعی، ناگویی خلقی و خودشناسی انسجامی در دانش آموزان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of spiritual intelligence training on social adjustment, alexithymia and integrative self-knowledge in divorce students

نویسندگان [English]

  • B Mansuri 1
  • J Hoseinifar 2
1 Master of Counseling, Allameh Tabatabai University
2 Master of General Psychology, Allameh Tabatabai University
چکیده [English]

The purpose of the present study was to investigate the effectiveness of spiritual intelligence training on social adjustment, alexithymia and integrative self-knowledge among divorce students. The research design was experimental with pretest-posttest that used control group. Population of the study incorporated high school male students of divorces parents in Meshkin City in the academic year 2014-2015. Participants were 32 male students were selected using randomly sampling method and located in experimental group and control group randomly. For data collection, we used Social Adjustment, Alexithymia and Integrative Self-knowledge questionnaires. Results of MANCOVA analysis showed that statistically significant differences were between control and experimental groups. Thus, the Social Adjustment, Alexithymia and Integrative Self-knowledge In the experimental group improved after Spiritual Intelligence training (P<0.01). Therefore, it is important to pay attention to the effectiveness of spiritual intelligence training on social adjustment, mood and mood self-awareness in students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Integrative self-knowledge
  • social adjustment
  • Alexithymia
  • divorce
  • Spiritual intelligence
ارقبایی، محمد و جاجرمی، محمود (1393). اثربخشی مشاوره شناختی- مذهبی بر افزایش انسجام درونی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد.  فصلنامه پژوهشنامه تربیتی، 9(40)، 33-44.
آق اتابای، شمس الدین (1394). بررسی نقش تعدیل کننده فرایندهای خودشناختی در ارتباط آستانه گذاری با خودشیفتگی، جامعه ستیزی و سلامت روان. پایان نامه کارشناسی ارشد روان شناسی بالینی، دانشگاه تهران.
امینی جاوید، لیلا؛ زندی پور، طیبه و کرمی، جهانگیر (1394).اثربخشی آموزش هوش معنوی بر افسردگی و شادکامی دانش‌آموزان دختر. زن و جامعه، 6(2)، 141-168.
بشارت، محمد علی؛ گرانمایه­پور، شیوا؛ پورنقدعلی، علی؛ افقی،  زهرا و حبیب نژاد، محمد (1393). رابطه ناگویی هیجانی و مشکلات بین شخصی: نقش تعدیل کننده سبک‌های دلبستگی. فصلنامه روان شناسی معاصر، 9 (1)، 3-16.
بگیان کوله مرز، محمد جواد؛ درتاج، فریبرز و امینی، محمد مهدی (1391). مقایسه ناگویی خلقی و کنترل عواطف در مادران دانش‌آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری، مجله ناتوانی­های یادگیری، 2 (2)، 24-6.
بیرامی،منصور؛ عذرا، محمد پناه؛ فاروقی، پریا و قانعی، مهدی (1394). یش‌بینی اضطراب مرگ بر اساس هوش معنوی در تعدادی از دانشجویان و طلبه‌های حوزۀ علمیۀ اردکان و میبد. فصلنامه فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 5(14)، 36-21.
پارسامهر، مهربان و حدت، الهه(1395). بررسی رابطه بین هوش هیجانی و سازگاری اجتماعی دانشجویان. فصلنامه توسعه اجتماعی، 11(2)،94-65.
جانی، ستاره؛ مولایی، مهری؛ جنگی، شهلا و پوراسمعلی، اصغر(1393). اثربخشی شناخت درمانی مذهب محور بر اضطراب مرگ، سازگاری اجتماعی و بهزیستی ذهنی در بیماران مبتلاء به سرطان. مجله دانشگاه علوم پزشکی ایلام،22(5)، 103-94.
حسین دخت، آرزو؛ فتحی آشتیانی، علی و تقی‌زاده، محمداحسان (1392). رابطه هوش معنوی و بهزیستی معنوی با کیفیت زندگی و رضایت زناشویی. روانشناسی و دین، 6(2)، 102-91.
ذوالفقاری، داود و رهنما صومعه،پگاه (1395).بررسی میزان اثربخشی هوش معنوی بر میزان امید به زندگی و بهزیستی روانی بیماران دیالیزی. تحقیقات جدید در علوم انسانی،2(2)، 225-196.
رئیسی، مجید؛ کاکائی، مریم و رئیسی، صدیقه (1397). تعیین رابطه بین هوش معنوی و امیدواری با کیفیت زندگی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه پیام نور. رویش روان شناسی، 7(1)، 257-238.
سادات موسوی، اشرف و قربانی، نیما (1384). خودشناسی، خودانتقادی و سلامت روان. فصلنامه مطالعات روان شناختی،  2 (3) ، 91-75.
سعادتی، نادره؛ رستمی، مهدی و دربانی، سید علی(1395). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر تعهد و درمان متمرکز بر شفقت در تقویت عزت نفس و سازگاری پس از طلاق. فصلنامه روان شناسی خانواده، 3(2)، 58-45.
سلیمانی، اسماعیل و نجفی، محمود(1394). اثربخشی هوش معنوی بر کیفیت زندگی و شادکامی دانشجویان تحت پوشش کمیته امداد. فرهنگ در دانشگاه اسلامی، 5(4)، 588-538.
شهنی ییلاق، منیجه؛ عالیپور، سیروس؛ پایندان، طیبه و بهروزی، ناصر(1390). مقایسه تاب‌آوری، سلامت عمومی، پرخاشگری و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر دبیرستانی خانواده های طلاق و عادی شهر اهواز با کنترل وضعیت اقتصادی و اجتماعی. مجله مشاوره کاربردی، 4(1)، 77-102.
صادقی، منصوره؛ هاشمی، رامین و فلاح زاده، هاجر(1394).مقایسه ناهمخوانی خودها در افراد متقاضی و غیر متقاضی طلاق. فصلنامه روان شناسی خانواده،2(1)، 48-39.
ضمیری نژاد، سمیه؛ پیلتن، مریم؛ حق شناس، مریم؛ تبرایی، یاسر و اکابری،آرش (1392). پیش بینی شادکامی دانشجویان بر اساس هوش معنوی. مجله دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، 20(5)، 781-773.
 عابدینی،یاسمین(1381). بررسی رابطه مهارتهای اجتماعی حل مسائل اجتماعی با پذیرش همسالان در دانش‌آموزان دختر پایه دوم و پنجم ابتدایی شهر تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روان شناسی تربیتی، دانشگاه تهران.
 عباسی­زاده، ناهید؛ بهرامی، مریم و یاسینی، سید مجتبی (1395). پیش‌بینی کیفیت زندگی مرتبط با سلامتی براساس ناگویی خلقی، سبک­های دلبستگی و حمایت اجتماعی ادراک شده در زنان نابارور.  فصلنامه علمی تخصصی طب کار،  8 (1)، 9-1.
فتحی آشتیانی، علی(1391). آزمون های روان شناختی: ارزشیابی شخصیت و سلامت روان. چاپ نهم. تهران: انتشارات سمت.
قمری، محمد و فکور، احسان (1389). مقایسه شیوه های مقابله با استرس و بهداشت روان و رابطه این متغیرها در بین دانش‌آموزان طلاق و غیر طلاق. نشریه علوم رفتاری،2(4)، 132-119.
کریمی، سیما؛ گودرزی، محمد علی و افلاک سیر، عبدالعزیز(1394). اثربخشی آموزش هوش معنوی و مهارتهای زندگی بر هوش معنوی دانشجویان پرستاری مضطرب. فصلنامه سلامت جامعه، 9(4)، 71-63.
گل محمدیان، محسن؛ فرحبخش،کیومرث و اسمعیلی، معصومه (1392).اثربخشی آموزش هوش اخلاقی، معنوی و فرهنگی بر ناسازگاری زناشویی زنان. فصلنامه مشاوره و روان درمانی خانواده، 3(2)، 209-232.
محمدعلی لواسانی، محسن؛ کرامتی، هادی و کدیور، پروین. (1397). اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی- رفتاری بر سازگاری اجتماعی و سازگاری تحصیلی دانش‌آموزان با اختلال خواندن. مجله ناتوانی­های یادگیری، 7(3)، 91-109.
میرزاوند، مجتبی (1392). اثربخشی آموزش هوش معنوی و ذهن آگاهی بر بهزیستی روانشناختی و امید به زندگی در بیماران HIV. پایان نامه کارشناسی ارشد روان، دانشگاه محقق اردبیلی،دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی.
میرهاشمی،  مالک و نجفی، فاطمه (1393). اثربخشی در مان راه حل مدار بر تاب‌آوری و احساس انسجام بیماران ام. اس. مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی،  24 (3) ، 181-175.
نریمانی، محمد و اصغرپور، اسمعلی (1393). پیش بینی تغییرات ناگویی خلقی بر اساس هوش معنوی دربین معتادان شهر اردبیل. مجله اصول بهداشت روانی، 16(1)، 11-3.
هادی تبار، حمیده؛ نوابی نژاد، شکوه و احقر، قدسی (1390). بررسی تاثیر آموزش مولفه‌های هوش معنوی بر کیفیت زندگی همسران جانباز شاغل به تحصیل در مدارس بزرگسالان شهر تهران. نشریه طب جانباز، 14(4)، 11-1.
هادیان فرد، حبیب (1384). احساس ذهنی بهزیستی و فعالیت های مذهبی در گروهی از مسلمانان. روان پزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 11(41،) 233-224.
یحیی­زاده، حسین و حامد، محبوبه (1394). مسائل فرزندان طلاق در ایران و مداخلات مربوطه: فرا تحلیل مداخلات موجود. فصلنامه مداخلات زن و خانواده،  3 (2)،120-91.
یعقوبی، کژال؛ سهرابی،  فرامرز و مفیدی، فرخنده (1389). بررسی ومقایسه میزان پرخاشگری کودکان طلاق وعادی. فصلنامه مطالعات روان شناختی، 7 (1)، 109-97.
Abbasizadeh, N., Bahrami, M., Yasini, S. M. (2015). The prediction of quality of life associated with health based on attachment styles and perceived social support in infertilewomen. Quarterly Journal of Occupational Medicine, 8(1),1-9.(Persian)
Abedini, Y. (2002).The relationship of social skills to social problems with peer admittance in second and fifth elementary school girl students in Tehran. Unpublished M. A. thesis at Tehran University. (Persian)
Aghaei Sabet,  S. (2014).  Relationship between alexithymia and interpersonal problems: Moderating effect of attachment styles. Contemporary Psychology, 9(1), 3-16. (Persian)
Agh Atabai, S. (2014). Investigating the moderating role of self-awareness processes in relation to thresholding with narcissism, socialism and mental health. Unpublished M. A. thesis at Tehran University. (Persian)
Amato, P. (1995). Life –Spain adjustment of children to their  parents'  divorce. Future Child, 4(1), 64-143.
Amini, L., Zandipoor, T., Karami, J. (2015). Effectiveness of spiritual intelligence training on depression and happiness of female students. Journal of Women and Society, 6(2), 141-168. (Persian)
Arghabaie, M.,  Jajarmi,  M. (2014).The effectiveness of cognitive-religious consultation on increasing internal coherence of students at Ferdowsi university of Mashhad. Quarterly Journal of Educational Research, 9(40), 44-33. (Persian)
Bagheri, A., Akbarizadeh, F., Hatami, H. (2011). The relationship between spiritual intelligence and resilience with social adjustment in junior high school students .Golden Research Thoughts,14(4), 256-263.
Basharpoor, S., & Ahmadi, SH. (2020). Predicting the tendency towards high-risk behaviors based on moral disengagement with the mediating role of difficulties in emotion regulation: A Structural Equation Modeling. Journal of Research in Psychopathology, 1(1), 32-39.
Begyan, M., dortag, F., Amini, M. (2012). A comparative study of alexithymia and emotion control in mothers of students with and without learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 2 (2), 6-24. (Persian)
Behjati,  Z., Saeedi,  Z., Noorbala,  F., Enjedani,  E.,  Meybodi,  A. (2011). Integrative self-knowledge and mental health. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 30, 705–708.
Behnampour, N. (2016).  The relationship between spiritual intelligence and lifestyle with Job satisfaction in Gorgan City Primary School Teachers.  Health, Spirituality and Medical Ethics, 3(2), 30-36.
Beryy, L., Stoyles, R., Donovan , M. (2010). Post separation parenting education in a family relationship centre: a pilot study exploring the impact on perceived parent-child relationship and acrimony. Journal of Family Stadise, 16(2), 224-236.
Besharat,  M., Geranmayepour, S., Pournaghdali, A., Ofoghi, Z., Habibnezhad , M.,  & Beyrami, M.,  Panah Ardakan, A., Faroughi,  P., Ghanei,  M.(2015). Prediction of death anxiety based on spiritual intelligence of students in Ardakan university and seminary. Culture in the Islamic University, 5(1), 21-37. (Persian)
Carr,  A.(2011). Positive psychology: The science of happiness and human strengths. New York: Routledge.
Cashwell, C.S., Rayle, A.D. (2010). Spirituality as a fifth force in counseling and psychology: Implications for practice, training, and research. American Counseling Association, 26, 1-9.
Chen, J., Chan, R. (2011). Alexithymia and emotional regulation: A cluster analytical approach. BMC Psychiatry, 11(33), 18-30.
Dashnaw, D. (2017). Alexithymia and marital conflict, mental health  and marriage: couples therapy incorporation retrieved. available at:
Dubey, A., Pandey, R., Mishra, K. (2010). Role of emotion regulation difficulties and Positive/ negative Affectivity in explaining alexithymia-health relationship: An overview. Indian Journal of Social Science Research, 7(1), 20-31.
Fathi, A. (2011). Psychological tests: Personality assessment and mental health. Tehran: Publication Samt. (Persian)
Fincham,  F.D.,  Ajayi, C., Beach, S.R.(2011). Spirituality and marital satisfaction in African American couples. Psychology of Religion and Spirituality, 3(4), 259.
Gafary, E., Kamarzarin, H., Kordmirza, E., & Sefizadeh, V. (2015).The role of spiritual well-being and coping skills in prediction of job satisfaction in nurses. Journal of Clinical Nursing and Midwifery, 4(1),50-58. (Persian)
Ghaffari, M., & Salami Chaharborj, M. (2020). The relationships between sense of coherence and self-compassion to job stress with the mediating role of affective control. Journal of Reseach in Psychopathology, 1(1), 40-47.
Gamari, M., & Fakur, A. (2010). Comparison of stress coping strategies and mental health and the relationship between these variables among divorced and non-divorced students. Journal of Behavioral Sciences, 2(4),119-132. (Persian).
Gani, S., Molaee,  M.,  Jangi,  S., &  Pooresmaili,  A. (2014). Effectiveness of cognitive therapy based on religious believes on death anxiety, social adjustment and subjective well-being in the cancer patients. Journal of Medical Sciences, 22(5), 94-103. (Persian)
Geram, K. (2016). The prediction of social adjustment based on emotional and spiritual intelligence. International Journal of Advanced Biotechnology and Research, 7, 271-277.
Geremy, A. (2015). The temporal effects of divorces and separations on children's academic achievement and problem behavior. Journal of Divorce and Remarriage, 56(1), 25- 42.
Ghol Mohamadian, M., Farahbakhsh, K., Esmaeli, M. (2012). Effectiveness of ethical, spiritual and cultural intelligence training on marital maladaptation of women. Quarterly Counseling and Psychotherapy Family, 3(2), 209-232. (Persian)
Ghorbani, N., Bing, M.N., Watson, P.J., davison, H. (2002). Self-reported emotional  intelligence: Construct similarity and functional dissimilarity of higher order processing in Iran and United-States. International Journal Psychology, 37(5), 297-308.
Ghorbani, N., Gharamaleki, A., & Watson, P. (2005). Constructive thinking inventory: evidence of validity among Iranian managers. Psychological Reports, 96(1), 115-121.
Ghorbani, N., Watson, P. J., Hargis, M. B. (2008). Integrative self-knowledge scale: correlations and incremental validity of a cross-cultural measure developed in Iran and the United States. The Journal of Psychology, 142(4), 395-412.
 Ghorbani, N., Christopher, J., Watson, P. (2010). Comparative analysis of integrative self- knowledge, mindfulness, and private self-consciousness in predicting responses to stress in Iran. International Journal Psychology, 45(2), 147- 154.
Habibzade, H., Ahmadi, F., Vanaki, Z.(2010). Ethics in professional nursing in Iran. Iran Journal of Medival Ethics and History Medicine, 3(5), 26-36.
Haaz, D. H., Kneavel, M., & Browning, S. W. (2014). The father–daughter relationship and Intimacy in the Marriages of Daughters of Divorce. American Journal of Orthopsychiatry, 55, 164-177.
Haditabar,  H., Navvabinejad,  S.H., & Ghodsi, A.(2011). Effect of training spiritual intelligence on quality of life among veteran spouses. Iranian Journal of War and Public Health, 14(4), 1-11.(Persian)
Hadyanfard, H. (2004). Mental feeling of welfare and religious activities in a group of Muslims. Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology, 11(41), 224-233. (Persian)
Hanefar, S. B., Siraj, S., & Sa’ari, C. Z. (2015). The application  of  content  analysis  toward the  development  of  spiritual  intelligence  model  for  human  excellence (SIMHE).Procedia Social and Behavioral Sciences, 172, 603-610.
Hoseindokht, A., Ashtyani, A,. Ngizadeh, M.E. (2013). The relationship between spiritual intelligence and spiritual well-being with Quality of life and marital satisfaction. Psychology and Religion, 6(2), 91-102. (Persian)
Humphreys, TP., Wood, L.M., Parker, J.D.A. (2009). Alexithymia and satisfaction in intimate relationships. Personality and Individual Differences, 46(1), 43–47.
Ivtzan, I., Chan, P., Gardner,  H.E., Prashar, K. (2013). Linking religion and spirituality with psychological well-being: examining self-actualisation, meaning in life, and personal growth initiative. Journal of Religion and Health, 52(3), 915-929.
Johnson, V. I. (2010).  adult children of divorce and relationship education: implication for counselors and counselor educators. The Family Journal, 19(1), 22-29.
Karimi, S., Ghudarzi, M., Aflak Seir, A. (2015). The Effectiveness of spiritual intelligence training and life skills on spiritual intelligence in anxious nursing students. Community Health Quarterly, 9(4), 63-71. (Persian)
Kaur, D.,  Sambasivan, M.,  Kumar,  N. (2015). Impact of emotional intelligence and spiritual intelligence on the caring behavior of nurses: A dimension-level exploratory study among public hospitals in Malaysia. Applied Nursing Research, 28(4), 293-298.
Mirhashemi, M., Najafi, F. (2014). The effectiveness of the therapeutic solution therapy on the resilience and sense of coherence of MS patients. Journal of Islamic Azad University of Medical Sciences, 24(3), 175-181. (Persian)
Mirzavand, M. (2012). The Effectiveness of spiritual intelligence and mindfulness training on psychological well-being and hope life in patients HIV. Unpublished M. A. thesis. Ardebil Mohaghegh University. (Persian)
Mohammad Ali Lavasani, M., Keramati, H., & Kadivar, P. (2018). Effectiveness of cognitive-behavioral play therapy on social adjustment and educational adaptability of students with reading disorder. Journal of Learning Disabilities, 7(3), 91-109. (Persian)
Narimani, M., Porzoor, P., Atadokht, A., Abbasi, M. (2015). The role of spiritual well-being and religious adherence in predicting marital satisfaction among nurses. Journal of Clinical Nursing and Midwifery,4(2), 1-10. (Persian)
Narimani, M., Por Esmaeli, A. (2014). Anticipation of alexithymia changes on the basis of spiritual intelligence among addicts in Ardebil. Principles of Mental Health, 16(1), 3-11. (Persian)
Parker, D.A., Taylor, G.J., & Bagby, R.M. (2001). The relationship between emotional intelligence and alexithymia. Personality and Individual Differences, 30, 107-15.
Parsamehr, M., Hedat, E. (2017). The relationship  between  emotional  intelligence  and students'  social  adjustment. Journal of Social Dvelopment,11(2),65-94. (Persian).
Raisi, M., Kakayi, M., Raisi, S. (2018). The determine of relation between spiritual intelligence and hopefulness and quality of life of male and female in humanism and mathematical sciences Payam Noor University of Ardal. Rooyesh-e-Ravanshenasi, 7(1), 237-258. (Persian)
Romero C. (2006). Self-forgiveness, spirituality, and psychological adjustment in women with breast cancer. Journal of Behavioral Medicine, 29(1), 29-36.
Rostami, A.M., & Gol, H.C. (2014). Prediction of marital satisfaction based on spiritual intelligence. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 2573-2577.
Roth, K. E., Harkins, D. A., & Eng, L. A. (2014). Parental conflict during divorce as anindicator of adjustment and future relationships: A retrospective sibling study. Journal of Divorce & Remarriage, 55,117-138.
Ssadati, N., Rostami, M., Darbani, S.A. (2017). Comparing the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) and Compassion Focused Therapy (CFT) on improving self-esteem and post-divorce adaptation in women. Family  Psychology, 3(2), 45-58. (Persian).
Sadat Mosavi, A., Gorbani, N. (2004). Self-knowledge, self-examination, and mental health. Journal of Psychological Studies, 2(3), 79-91. (Persian)
Sadegi,  M., Hashemi, R., Flahzade, H.(2015). The comparison of self-discrepancy among individuals demanding and non-demanding divorce. Family Psychology, 2(1),39-48. (Persian).
Salsman, J. M., Brown, T.L, Brechting, E.H., & Carlson, C.R. ( 2005). The link between religion and spirituality and psychological adjustment: The mediating role of optimism and social support. Personality & Social Psychology Bulletin, 31(4), 522-535.
Shahani Yaylaq, M., Alipoor, S., Paybandan, T., Behroozi, N. (2011). Comparison of resilience, general health, aggression and academic performance of high school girl students in divorced and normal families of ahwaz with control of economic and social status. Journal of Applied Counseling, 4(1), 77-102. (Persian).
Soleymani, E., Najafi, M. (2015). Effectiveness of spiritual intelligence on quality of life and happiness of students covered by the relief committee. Quarterly of Culture at Islamic University, 5(4), 538-588. (Persian)
Stekoll, A. (2011). Bibliotherapy: A proposed treatment for children coping with divorce. A dissertation presented for the degree of Doctor of Psychology. California: Palo Alto University.
Taylor, G. J., Bagby, M., Parker, J. D A. (1997). Disorders of affect regulation: alexithymia in medical and psychiatric illness. Cambridge: Cambridge University Press.
Thorberg, F. A., Young,  R. M., Sullivan, K. A., Lyvers, M. (2011). Parental bonding and alexithymia: A meta- analysis. European Psychiatry, 26(3),187-193.
 Taziki,  S. A., Taziki, M., Akbari, M., Saghafi, Sh.,  Vaughan,  F. (2002). What is spiritual intelligence? Journal of Humanistic Psychology, 42(2),16-33.
Weaver, J. M., & Schofield, T. J. (2015). Mediation and moderation of divorce effects on children’s behavior Problems. Journal of Family Psychology, 29(1), 39-48.
Yagobi, A. (2010). Investigating the relationship between spiritual intelligence and happiness of students of hamedan university. Research in Educational Systems, 4(9),85-95.(Persian).
Yahyazadeh, H., Hamed, M. (2015). Issues of divorce children in Iran and related: examine existing interventions. Journal of Women and Family Interventions, 3(2), 91-120. (Persian)
Zamiri Nezhad, S,. Piltan,  M., Hagshenas,  M., Tabrayi, Y., Akaberi, A. (2013). Predicting the happiness of students based on spiritual intelligence. Journal of Sabzevar University of Medical Sciences, 20(5),773-781.(Persian)
Zohar, D. Marshall, I. (2000). SQ: Connecting with our spiritual intelligence. New York: Bloomsbury; 324.
Zolfaghari, D., & Rahnama Somee, P. (2016). The study of the effectiveness of spiritual intelligence on the level of life expectancy and psychological well-being of dialysis patients. Quarterly Journal of Research in the Humanities, 2(2), 196-225. (Persian)