ارائه ی مدل شناسایی عوامل موثر در بزهکاری دانش آموزان بر مبنای رویکرد گراندد تئوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد ممتاز گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

10.22098/jsp.2026.17859.6213

چکیده

اهداف: هدف از پژوهش حاضر ارائه‌ی مدل شناسایی عوامل موثر در بزهکاری دانش‌آموزان بر مبنای رویکرد گراندد تئوری است.
مواد و روش‌ها: روش پژوهش از نظر ماهیت کیفی، از دیدگاه هدف کاربردی و با روش گراندد تئوری انجام شده است. جامعه‌ی آماری شامل خبرگان آموزشی و تربیتی، سرگروه‌های آموزشی، مدیران، آموزگاران و دانش‌آموزان استان اردبیل در سال 1404-1403 است و نمونه‌ی آماری شامل 35 نفر از آنها با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای است. داده‌ها از طریق مصاحبه چهره به چهره تا حد اشباع نظری به‌دست است. پایایی بین کدگذاران برای مصاحبه‌ها، با روش درون موضوعی توسط 2 کدگذار کاپای کوهن، برابر با 81 درصد بود. روایی ابزار، از طریق 12 نفر از اساتید رشته‌ی روانشناسی و علوم‌تربیتی و روایی یافته از طریق 15 نفر از مصاحبه شوندگان تایید شد.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان‌داد که بزهکاری در دانش‌آموزان توسط شرایط علی (عوامل روانشناختی، اجتماعی، خانوادگی، مدرسه‌ای و عوامل مرتبط با فضای مجازی) و شرایط زمینه‌ای (شرایط اقتصادی، محیطی، خانوادگی و فرهنگی)، عوامل مداخله‌گر (ویژگی‌های شخصیتی، تجارب ناگوار اولیه و تجارب زیسته و اختلال در تنظیم روانی - رفتاری)، مقوله‌ محوری (کاهش بزهکاری در دانش‌آموزان) و راهبردها (راهبرد برنامه‌محور، آموزش‌محور و حمایتی و مداخله‌ای) و پیامدها (پیامد‌های تحصیلی، روانشناختی، اقتصادی و زیستی) تحقق می‌‌یابد.
نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که مدل پژوهش از سطح قابل قبولی برخوردار می‌باشد و می‌توان برای کاهش‌ بزهکاری در دانش‌آموزان از آن بهره گرفت. پیشنهاد می‌شود کارگاه‌های تخصصی در این حوزه برگزار گردد و از راهبردهای برنامه‌محور، آموزش-محور و حمایتی و مداخله‌ای برای کاهش بزهکاری استفاده شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Presenting a model for identifying factors affecting Students' delinquency based on grand theory studies

نویسندگان [English]

  • Mohammad Narimani 1
  • Nima Sadeghzadeh Belil 2
1 Distinguished Professor, Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
2 PhD student in Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran.
چکیده [English]

Objective: The purpose of this study is to present a model for identifying factors affecting students' delinquency based on a grounded theory approach.
Methods: The research method is qualitative, applied in terms of purpose, and conducted with the grounded theory method. The statistical population includes educational and training experts, heads of academic groups, managers, teachers, and students of Ardabil province in 1403-1404, and the statistical sample includes 35 of them using the cluster random sampling method. Data were collected through face-to-face interviews to theoretical saturation. Inter-coder reliability for the interviews, using the within-subject method by two coders (Kohen's Kappa), was 81%. The validity of the instrument was confirmed by 12 professors of psychology and educational sciences, and the validity of the findings was confirmed by 15 interviewees.
Results: The findings showed that delinquency in students is caused by causal conditions (psychological, social, family, school factors, and factors related to cyberspace) and contextual conditions (economic, environmental, family, and cultural conditions), intervening factors (personality traits, early adverse experiences and lived experiences, and disorders in psycho-behavioral regulation), The focus is on the topic (reducing delinquency among students), strategies (program-based, education-based, supportive, and interventional strategies), and outcomes (academic, psychological, economic, and biological outcomes).
Conclusion: The results indicate that the research model is of an acceptable level and can be used to reduce delinquency among students. It is suggested that specialized workshops be held in this area, and program-based, education-based, supportive, and intervention strategies be used to reduce delinquency.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Model presentation
  • student delinquency
  • factors affecting
  • grounded theory

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار