اثربخشی برنامه پرورش هوش اخلاقی بر هیجان اخلاقی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دوره دوم ابتدایی شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده پردیس نسیبه، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

10.22098/jsp.2024.11338.5370

چکیده

هدف: هدف از پژوهش، بررسی اثربخشی برنامه پرورش هوش اخلاقی بر هیجان اخلاقی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دوره دوم ابتدایی شهر تهران بود.
روش ها: روش این پژوهش، شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان دختر دوره دوم ابتدایی مشغول به تحصیل در سال تحصیلی 1399- 1400 در شهر تهران بود. از این جامعه آماری، نمونه ای به حجم 40 نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 20 نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه گروهی، مداخله هوش اخلاقی را دریافت کرد، در طی این مدت، گروه کنترل مداخله ای را دریافت نمی کرد. ابزار گرد آوری داده ها شامل پرسشنامه هیجان اخلاقی تورنبرگ و همکاران و پرسشنامه مسئولیت پذیری شخصی مرگلر و شیلد بود که برای دو گروه آزمایش و کنترل در پیش آزمون و پس آزمون اجرا شد. فرضیه های پژوهش با استفاده از تحلیل واریانس تک متغیری، آزمون t و تحلیل کوواریانس تک متغیری مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد برنامه پرورش هوش اخلاقی در بهبود هیجان اخلاقی و مسئولیت پذیری ( بجز مولفه پاسخگویی شخصی) درگروه آزمایش به طور معنی داری موثر بوده است. این یافته ها، اهمیت گنجاندن برنامه های پرورش هوش اخلاقی در برنامه های تربیتی مدارس را متذکر می شود.
نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت که پرورش هوش اخلاقی روشی مؤثر در بهبود هیجان اخلاقی و مسئولیت پذیری دانش آموزان دوره ابتدایی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The effectiveness of moral intelligence training program in moral emotion and responsibility of secondary elementary students in Tehran

نویسندگان [English]

  • Fateme Kargar 1
  • soheila fartash 2
  • nahid sameti 2
1 Master in Educational Psychology, Nasibah Campus Faculty, Farhangian University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Educational Psychology, Farhangian University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Objective: The aim of the research was to investigate the effectiveness of moral intelligence training program on moral emotion and responsibility of second period of elementary female students in Tehran.
Methods: The method of this research was semi-experimental with pre-test post-test with control group. The statistical population included all female students in second period of elementary schools studying in the academic year of 2020-2021 in Tehran. Through available sampling method, 40 students were selected. They were randomly assigned to experimental and control groups (i.e., 20 students in each group). The experimental group received moral intelligence intervention for eight group sessions. During this period, the control group did not receive any intervention. Data collection instruments were Thornberg’s Moral Emotion Questionnaire, Mergler and Shield’s Personal Responsibility Questionnaire, which were administered to both experimental and control groups in pre-test and post-test. The research hypotheses were tested through univariate analysis of variance , t-test and univariate analysis of covariance.
Results: The results of data analysis showed that the moral intelligence training program was significantly effective in improving moral emotion and responsibility (except personal responsiveness component) in experimental group. These findings highlight the importance of including moral intelligence programs in school curricula.
Conclusion: Accordingly, it can be concluded that moral intelligence training is an effective way to improve moral emotion and responsibility for elementary school students.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Moral intelligence
  • moral emotion
  • responsibility